فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اختلاف در نتایج حاصله از کمّی‌سازی شدت خشکسالی به‌وسیله شاخص‌های متفاوت، می‌تواند برآورد آسیب‌پذیری، ریسک و مدیریت این مخاطره مهم را متأثر کند. با توجه به این، هدف تحقیق حاضر، مقایسه فضایی تفاوت شاخص‌های خشکسالی اقلیمی (RDI, DI, SPI, PNPI, ZSI, CZI, EDI, RDI, SPEI) و اثر این تفاوت‌‌ها در مطالعات ریسک با محاسبه شاخص مخاطره خشکسالی (DHI) بوده است. به‌ این منظور از داده‌های ماهانه و روزانه بارش و دمای بازتحلیل شبکه‌بندی (ERA5) با قدرت تفکیک 25/0×25/0 درجه استفاده شد. ابتدا درصد مساحت شدت شاخص‌ها استخراج و تفاوت توزیع فضایی آنها ترسیم، سپس به منظور بررسی اثر این تفاوت‌‌ها در ورودی محاسبه آسیب‌پذیری و ریسک، شاخص مخاطره خشکسالی براساس نتایج هر 9 شاخص محاسبه گردید. نتایج نشان داد که شاخص‌ها؛ الف) شدت‌های خشکسالی را متفاوت برآورد نموده‌اند. ب) این تفاوت‌ها در نقطه تعادل شاخص (محدوده نرمال) بیشتر و با افزایش شدت،‌ تفاوت‌ها کمتر شده ج) بیشترین ضریب تغییرات، در خشکسالی بسیارشدید و در مرتبه بعد در ترسالی بسیارشدید و خشکسالی شدید یا به عبارتی بی‌هنجاری‌های حدی بارش مشاهده گردید. د) برآورد شرایط حدی انتهایی در شاخص‌های EDI و SPEI مناسب نبود. ه) انحراف‌معیار گستره‌های شدت‌های منفی شاخص بیش از ترسالی بوده است. استفاده از شدت‌‌ها در محاسبه شاخص مخاطره خشکسالی، نتایج متفاوتی به‌دست داد. بنابراین طبق نتایج تحقیق استفاده هر یک از شاخص‌‌ها بدون توجه‌به محدویت‌‌‌ها، دربرآورد آسیب‌پذیری، خسارت و ریسک، منجر‌به نتایج متفاوتی خواهد شد. پیشنهاد می‌گردد شاخص‌ یا شاخص‌های مناسب و استاندارد با درنظر گرفتن شرایط جغرافیایی-اقلیمی کشور تعیین و در دیگر مطالعات مورد استفاده قرار گیرد.