کاربست رویکرد تصمیم‌گیری چندملاکی دیمتل در شناسایی و رتبه‌بندی روابط علّی و معلولی ملاک‌های ارزشیابی عملکرد مربیان در محیط یادگیری الکترونیکی

نویسندگان

1 دانشیار سنجش آموزش، دانشکده روان شناسی و علوم‌تربیتی؛ دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشیار برنامه ریزی درسی، گروه برنامه ریزی آموزشی و درسی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران ، تهران ، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد ارزشیابی آموزشی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22034/emes.2026.1995976.2464
چکیده

هدف: درک ناکافی از پویایی‌های علّی و شبکه‌ای میان ملاک‌های ارزیابی، به‌ویژه در حوزه عملکرد معلمان در بستر یادگیری الکترونیکی، چالشی بنیادی و مانعی جدی در دستیابی به ارزیابی‌های روا، عادلانه، دقیق و توسعه‌ای است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل روابط علّی میان ملاک‌های ارزیابی عملکرد معلمان در محیط‌های یادگیری الکترونیکی و همچنین زمینه‌سازی برای ارتقای دقت ارزیابی و توسعه چارچوب تصمیم‌گیری مبتنی بر روابط میان ملاک‌ها انجام شد.روش پژوهش: این پژوهش با طرح روش‌های آمیخته (کیفی و کمّی) اجرا گردید. در بخش‌ کیفی، با بهره‌گیری از روش نظریه داده‌ها، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با کارشناسان آکادمی برنامه‌نویسی یاسان انجام شد. تحلیل داده‌ها در سطح نظم‌دهی مفهومی به شناسایی ۱۱۶ نشانگر و دسته‌بندی آنها در قالب ۱۹ ملاک‌ و ۵ عامل منجر گردید. در بخش‌ کمّی، مبتنی بر روش همبستگی‌، داده‌های پرسشنامه مقایسات زوجی از پنج کارشناس با روش چندملاکی دیمتل تحلیل شد تا روابط میان ملاک‌ها بررسی گردد.یافته‌ها: تحلیل دیمتل نشان می‌دهد ملاک‌های «دیدگاه متعهدانه به آموزش»، «اشتیاق به تدریس-یادگیری» و «کشف و ارتقای قابلیت‌های یادگیرندگان» تأثیرگذارترین و ملاک‌های «روش تدریس»، «مدیریت کلاس» و «تعامل» بیشترین تأثیرپذیری و بالاترین سطح تعامل با سایر ملاک‌ها را داشتند.نتیجه‌گیری: تمرکز بر ملاک‌های تأثیرگذار و دارای تعامل بالا با سایر عوامل، امکان طراحی نظام‌های ارزیابی دقیق، پویا و مؤثر عملکرد معلمان در یادگیری الکترونیکی را فراهم می‌کند. این رویکرد، مبنایی ساختاریافته برای تصمیم‌گیری‌ به‌موقع و مبتنی بر شواهد در اختیار مدیران آموزشی قرار می‌دهد.