بررسی عوامل وعناصر دیرینه جغرافیایی برشکل گیری تمدنها بااستفاده از تکنیک پویانمایی سیستم ها (مطالعه موردی تمدن شهداد)
نویسندگان
1 دانشیار ژئومرفولوژی دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
2 دانشیار اقلیم شناسی دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
3 دانشیار جغرافیا وبرنامه ریزی شهری دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
4 کارشناس ارشد جغرافیا وبرنامه ریزی شهری دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
doi
10.22034/grd.2022.2743چکیده
چکیده:شهداد منطقهای گرم و خشک، در حاشیه غربی دشت لوت واقع شده است، که خود بخشی از یک واحد جغرافیایی طبیعی به نام لوت می باشد شناسان،جغرافیدانان،گردشگران،بوده است.علاوه بر ابعاد طبیعی منحصر به فرد ،از نظر سابقه تمدنی نیز جزو نقاط تمدن ساز بوده است که از هزاره چهارم قبل از میلاد در این بستر جغرافیایی نه چندان مطلوب رشد و نمو یافته و به تمدنهای دور و نزدیک اثر متقابل داشته است. هدف از انجام این پژوهش، شناسایی عوامل بسترساز طبیعی و انسانی بر شکلگیری تمدن شهداداز هزاره چهارم قبل از میلاد بوده و تحولاتی که طی این مدت پذیرفته و هم اکنون به عنوان یک تمدن شهری درحاشیه بیابان خودنمایی میکند. مسئله مورد بحث و بررسی در این پژوهش، تحلیل مهمترین عوامل محیطی موثر بر شکلگیری تمدن شهداد بوده است. روش مورد استفاده در این پژوهش، تاریخی-اکتشافی است، که با استفاده از دادههای اسنادی و باستانشناختی و بازسازی شرایط محیطی گذشته در منطقه مورد مطالعه به انجام رسید. بازسازی شرایط محیطی گذشته با استفاده از شواهد میدانی، روابط تجربی و سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) صورت گرفته. نتایج به دست آمده نشان می دهد که؛ ارتفاع از سطح دریا، موقعیت جغرافیایی، عدم وجود آب و هوای شدیدا گرم و یا سرد، افزایش بارش، افزایش آب رودخانهها، خاک جلگهای و حاصلخیز، مهمترین عوامل طبیعی مؤثر بر شکلگیری تمدن شهداد؛ همچنین کشاورزی، موقعیت مناسب بر سر راههای مهم و بزرگ، انواع ارتباطات با ملل مجاور، مهمترین عوامل انسانی موثر بر شکل-گیری تمدن شهداد بودهاند.