فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فرهنگ راهبردی در تدوین سیاست‌ها، تنظیم آئین‌ها، تعیین هدف‌های کلان دفاعی‌- امنیتی، جهت‌گیری سیاست خارجی کشورها و مبانی هویتی دولت‌ها نقش تعیین‌کننده‌ای دارد. پیشینۀ تاریخی، ویژگی‌های فرهنگی و موقعیت جغرافیایی منابع مشترک، فرهنگ راهبردی کشورها را شکل می‌دهند که در قانون اساسی و فرهنگ سیاسی آن‌ها منعکس شده است. مؤلفه‌های فرهنگ راهبردی، مبنای هدف‌ها و منافع نخبگان ایران و روسیه در مورد روابط دو کشور هستند. بر اساس این مؤلفه‌ها می‌توان نوسان روابط تهران و مسکو را تحلیل کرد. در این نوشتار با بهره‌گیری از روش کیفی و رویکرد تحلیلی ژرف‌نگرانه و نیز استفاده از مبانی نظری فرهنگ راهبردی به‌دنبال پاسخ این پرسش هستیم که مؤلفه‌های فرهنگ راهبردی چه تأثیری بر روابط دوجانبه و منطقه‌ای ایران و روسیه بعد از فروپاشی اتحاد شوروی داشته‌اند؟ در پاسخ، این فرضیه مطرح می‌شود که با توجه به ملاحظه‌ها، هدف‌ها و منافع ایران و روسیه و تعریف آن‌ها، در چارچوبی متفاوت مؤلفه‌های فرهنگ راهبردی مانع از شکل‌گیری الگوی تعامل پایدار و روابط راهبردی میان دو کشور بعد از فروپاشی اتحاد شوروی شده‌اند. بر این اساس، آن‌ها یکدیگر را به‌عنوان متحدی موقت برای دستیابی به هدف‌ها و منافع و دفع تهدیدها در‌نظر می‌گیرند. بررسی روابط ایران و روسیه در قالب فرهنگ راهبردی امکان آسیب‌شناسی روابط، تدوین راهبرد و تنظیم سیاست همسایگی را در سیاست خارجی به‌منظور تأمین‌ منافع ملی فراهم می‌کند.