شاخصههای روانسنجی پرسشنامۀ «سنجش اصیل» در فرایند یاددهی -یادگیری مطالعۀ موردی اعضای هیئت علمی دانشگاه کردستان
نویسندگان
1 گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
2 گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
3 گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
doi
10.22034/emes.2025.2059237.2652چکیده
هدف: هدف از اجرای این پژوهش، بررسی میزان بهرهگیری اعضای هیئت علمی از شاخصههای سنجش اصیل در فرایند یاددهی یادگیری بود.روش پژوهش: این مطالعه با رویکرد کمی و راهبرد پیمایشی انجام گرفت. جامعه آماری شامل تمامی اعضای هیئت علمی دانشگاه کردستان بود که با استفاده از فرمول کوکران، ۱۹۴ نفر بهصورت تصادفی طبقهای انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادهها، پرسشنامهای محققساخته بر پایه چارچوب هشتگانه ویگینز بود. روایی صوری و محتوایی پرسشنامه با نظر متخصصان تأیید شد و پایایی آن با آلفای کرونباخ و تحلیل عاملی تأییدی ارزیابی گردید.یافتهها: نتایج مدل نشان داد که پرسشنامه سنجش اصیل با هشت عامل اصلی از اعتبار بالایی برخوردار است. ارزیابی مدل اندازهگیری با شاخصهایی مانند آلفای کرونباخ، پایایی ترکیبی و روایی همگرا و واگرا، بیانگر مطلوبیت و تناسب چارچوب بود. تحلیل مدل ساختاری بر اساس شاخصهای Z نیز نشان داد که این چارچوب از ساختاری قوی و پایدار برخوردار است. افزون بر این، بین میزان بهرهگیری از سنجش اصیل و متغیرهایی مانند دانشکده و مرتبه علمی تفاوت معنیداری مشاهده شد؛ بهگونهای که استادان باتجربه بیشتر بر خودارزیابی و تکالیف فکورانه و استادیاران بر الگودهی تمرکز داشتند. همچنین اعضای هیئت علمی دانشکدههای مهندسی و علوم پایه بیشترین و اعضای هیئت علمی دانشکده زبان و ادبیات کمترین بهرهگیری از سنجش اصیل را داشتند.نتیجهگیری: این پژوهش با اعتبارسنجی ابزار سنجش و شناسایی الگوهای ارزیابی، به غنای ادبیات علمی در حوزه ارزشیابی آموزشی کمک کرده و میتواند در بهبود برنامههای توانمندسازی و سیاستگذاریهای آموزشی مورد استفاده قرار گیرد.