واکاوی فرهنگ سکونت در خانه های محلات سنتی از دیدگاه ساکنین بر پایه ی نظریات آموس راپاپورت (مطالعه موردی: محله ی سرخاب تبریز)

نویسندگان

1 استادیار، معماری، دانشگاه هنر اسلامی تبریز/دانشکده معماری و شهرسازی

2 کارشناسی ارشد، معماری، دانشگاه هنر اسلامی تبریز/دانشکده معماری و شهرسازی

3 دانشیار، معماری اسلامی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز/دانشکده معماری و شهرسازی

doi
10.30465/scs.2022.34989.2364
چکیده

فرهنگ سکونت تاثیر بسزایی در زندگی ساکنین محلات سنتی با خانه­های سنتی و جدید دارد و مغایرت فرهنگ سکونت با فضای سکونتی موجب عدم رضایت ساکنان می­شود. پژوهش حاضر با هدف واکاوی فرهنگ سکونت در خانه­های محلات سنتی از دیدگاه ساکنین با بهره‌گیری از استراتژی پس‌کاوی درصدد­ است تا بر پایه‌ی نظریه آموس راپاپورت سه مولفه فرهنگ سکونت شامل آداب سکونت، الگوهای معنایی و ترجیحات را در محله سرخاب تبریز که از تنوع سکونتی مناسبی برخوردار است مورد ارزیابی قرار­دهد. داده‌ها از مصاحبه نیمه‌ساختار یافته با ساکنین خانه‌های سنتی و جدید محله سرخاب بدست‌آمده‌است. مصاحبه‌ها تا حداشباع داده‌ها انجام شد و پاسخ­های دریافت شده از ساکنین مقوله‌بندی شدند. برای سنجش روایی و پایایی سوالات از پیش‌آزمون و آلفای کرونباخ استفاده شد، در ادامه‌ی تحلیل‌ها، مقایسه خانه‌های سنتی و جدید برای متغیرهای مورد بررسی با استفاده از آزمون t-student)) و مقایسه‌ی میانگین گروه‌های سنی با استفاده از آزمون چند‌دامنه‌ای دانکن صورت گرفت و همبستگی صفات و تجزیه‌ی واریانس بر روی گروه‌های سنی انجام شد. نتایج حاصل از تحلیل داده­ها در حیطه آداب سکونت، الگوهای معنایی و ترجیحات سکونتی در خانه های سنتی و جدید بدست آمد. بین ساکنان، گروه میانسال و پیر نسبت به جوانان تمایل بیشتر به سکونت در محلات سنتی داشتند. این تحقیق لزوم توجه به بازسازی و نوسازی خانه ها در محلات سنتی جهت زیست مطلوب ساکنان را آشکار می‌کند.