تأثیرهای امنیتی صادرات تسلیحات روسیه به دولتهای منطقۀ غرب آسیا (مطالعۀ موردی ایران، مصر، عراق وسوریه)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علوم سیاسی و مطالعات منطقهای، گروه علوم سیاسی، دانشگاه دولتی سن پترزبورگ
2 دانشآموخته دکتری روابط بینالملل، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان
3 دانشآموخته دکتری، گروه روابط بینالملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران
doi
10.22059/jcep.2022.320197.449990چکیده
همکاری نظامی ابزاری برای تأمین منافع ملی است. تجارت اسلحه به تشدید یا مهار اقدامهای تهاجمی یا تدافعی، ثبات منطقهای یا برهمزدن آن کمک میکند. بعد از فروپاشی اتحاد شوروی، روسیه کوشید به بازار تسلیحات نظامی در سطح منطقه و جهان بازگردد تا رقابت خود را با تسلیحات پیشرفتۀ ایالات متحد آمریکا حفظ کند. با شروع بهار عربی در سال 2011 و بهویژه مداخلۀ روسیه در بحران سوریه از سال 2015، فروش تسلیحات پیشرفتۀ روسی در این منطقه افزایش یافته است. در این نوشتار با بهرهگیری از نظریۀ معمای امنیتی و روش پژوهش کیفی، بهدنبال پاسخ به این پرسش هستیم که با صادرات تسلیحات روسی به کشورهای منطقۀ غرب آسیا، چشمانداز امنیتی در این منطقه چگونه خواهد بود؟ در شرایط حاضر ملاحظات ژئوپلیتیکی و مزایای نسبی از درآمد فروش این تسلیحات از انگیزههای روسیه برای حضور در این بازار بزرگ است. با وجود رقیب قدرتمندی همچون ایالات متحد بازار صادرات تسلیحات در این منطقۀ پرآشوب، پیچیده خواهد شد. فرضیه این است که روسیه با فروش تسلیحات خود به کشورهای غرب آسیا، مناسب با شرایط زمانی و مکانی، موجب کاهش یا افزایش معمای امنیتی بین کشورهای این منطقه شده است. یافتهها نشان میدهد فروش تسلیحات روسیه به ایران میتواند سبب شکلگیری معمای امنیتی بین این کشور و اسرائیل شود. در مورد سوریه و عراق نیز میتواند به مبارزۀ آنها علیه تروریسم کمک کند و ثباتساز شناخته شود. همچنین تا زمانی که فروش تسلیحاتی روسیه به مصر توزان قوا بین مصر و اسرائیل را برهم نزند، معمای امنیتی بین مصر و اسرائیل شکل نخواهد گرفت.
