تأثیرهای ابتکار یک کمربند و یک راه بر اقتصاد سیاسی غرب آسیا

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه سیاست منطقه‌ای و جهانی، دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشیار، گروه سیاست منطقه‌ای و جهانی، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی

3 استادیار، گروه سیاست منطقه‌ای و جهانی، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی

doi
10.22059/jcep.2021.325132.450009
چکیده

ابتکار یک کمربند و یک راه به‌عنوان مرحلۀ جدیدی از برون‌گرایی چین و تأثیرهای جهانی و منطقه‌ای آن از زمان اعلام در سال 2013 تاکنون محل تحلیل‌های مختلفی بوده است. در این میان، کمتر تحلیلی این ابتکار را از دیدگاه رژیم‌های بین‌المللی اقتصادی نگریسته است. از این‌رو، می‌توان پرسید که چین چرا به‌دنبال رژیم‌سازی جهانی است و چگونه آن را از راه مناطق مختلف از جمله غرب آسیا به پیش می‌برد و کنش‌های نظری و عملی رژیمی چین در غرب آسیا چیست؟ بر این اساس، مسئلۀ اصلی این پژوهش چیستی تأثیرهای ابتکار یک کمربند و یک راه بر اقتصاد سیاسی غرب آسیا در سال‌های 2013 تا 2021 است. برای بررسی این مسئله، ابتکار یک کمربند و یک راه را با تأکید بر غرب آسیا در دو مرحلۀ نظری و عملی بررسی می‌کنیم. ابتدا با روش تحلیل محتوا، مقوله‌هایی از درون چهار متن منتخب مربوط به راه ابریشم نوین، سند مادر راه ابریشم نوین 2015، مقالۀ سیاستی عرب – چین در سال 2016، سخنرانی شی جین پینگ در مجمع سالانۀ بوآئو 2021 و ابتکار پنج ماده‌ای وزیر خارجۀ چین برای غرب آسیا (2021) را به‌عنوان کنش نظری چین، شناسایی و در مرحلۀ بعد با مدل فرایندهای عِلی اقتصادی برگرفته از نظریۀ رژیم‌های بین‌المللی اقتصادی کنش عملی چین در غرب آسیا را توصیف و تحلیل می‌کنیم. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که چین به‌دنبال رژیم‌سازی جهانی به‌صورت وارونه با تأکید بر سیاست سفلی‌ و به‌صورت آرام و از راه مناطق مختلف از جمله غرب آسیا است.