فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: برنامه‌­های درسی مهم‌­ترین رکن آموزش در نظام آموزش عالی است. در این میان فرایند طراحی و تدوین برنامه‌­های درسی با آنکه به عنوان مهم­ترین بخش در فرایند مشخص کردن برنامه‌­های درسی است، کم­تر مورد توجه قرار گرفته است. ارزشیابی از برنامه­ های درسی طراحی و تدوین شده منجر به بهبود فرآیندهای طراحی و اجرای برنامه­ های درسی در دانشگاه می­شود. هدف از پژوهش حاضر شناسایی وضعیت جاری ارزشیابی فرآیند طراحی و تدوین برنامه ­های درسی در نظام آموزش عالی است. روش پژوهش: این پژوهش با رویکرد کیفی و با روش داده­ بنیاد انجام گرفت. جامعه­ی آماری شامل کلیه کارگزاران دخیل در برنامه ­درسی آموزش عالی هستند که از طریق نمونه‌گیری هدفمند از نوع ملاک ‌محور انتخاب شدند. داده‌­ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساختار‌یافته با هفده نفر از اساتید دانشگاه و شش نفر از مدیران گروه­‌های آموزشی جمع­‌آوری شد. به منظور تجزیه و تحلیل داده‌­ها از روش کدگذاری باز، محوری و گزینشی استفاده شد. برای تأمین روایی و پایایی از معیارهای لینکن و کوبا استفاده شد.یافته‌ها: گُسست در ارزشیابی فرآیند طراحی و تدوین برنامه‌­های درسی به عنوان مقوله محوری و شرایط علی (مشتمل بر محورهایی چون؛ ارزشیابی نامتوازن طرح برنامه ­های درسی، تدوین ناسازگار برنامه ­های درسی، ضعف استانداردهای ارزشیابی کیفیت برنامه­های درسی در آموزش عالی و کمی­گرایی در فرایند طراحی برنامه­ درسی)، عوامل زمینه‌­ای (مشتمل بر محورهایی چون؛ زمینه‌­های سیاست­گذاری کلان، عوامل زمینه‌­ای مرتبط با وزارت عتف و زمینه­‌های دانشگاهی)، عوامل راهبردی (مشتمل بر محورهایی چون تدوین استانداردهای جامع ارزشیابی، شبکه ­سازی، ایجاد مکانیزم تغییر و اصلاح، رویکرد طراحی و تدوین مشارکتی، واقع­گرایی و مکانیزم لایه­ای) شرایط مداخله­­ای (مشتمل بر محورهایی چون مجریان برنامه‌­های درسی، ساختار آموزشی دانشگاه و سطح حمایت و پشتیبانی) و راهبردها و پیامد (ضعف در فرایند طراحی و تدوین برنامه‌­های درسی) سازمان یافت.نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌­ها می­توان نتیجه­ گرفت وضعیت جاری ارزشیابی برنامه­ های درسی طراحی و تدوین شده در آموزش عالی مناسب نیست و در این زمینه نیازمند تدوین معیارهای استاندارد برای ارزشیابی برنامه­ های درسی طراحی و تدوین شده و ایجاد ساختار لازم برای ارزشیابی برنامه‌های درسی طراحی شده است.