شایستگیهای پایه و محتوایی ریاضی گروه انسانی: پیشبینی دشواری سوالهای آزمون سراسری
نویسندگان
1 استادیار، سازمان سنجش آموزش کشور، تهران، ایران
2 دانشیار روشها و برنامههای درسی و آموزشی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 سازمان سنجش آموزش کشور، تهران، ایران.
4 استادیار سنجش و اندازهگیری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
10.22034/emes.2025.2058071.2648چکیده
هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی شایستگیهای پایه و محتوایی مؤثر در پاسخگویی به سؤالهای درس ریاضی کنکور سراسری گروه انسانی بر اساس رویکرد شناختی و تبیین میزان دشواری سؤالها بر اساس این شایستگیها است.روش پژوهش: پژوهش به روش ترکیبی کیفی و کمی اجرا شد و چند جامعه داشت. جامعه نخست، دانشجویان سال اول دانشگاه بودند که 6 نفر انتخاب شدند. جامعه دیگر شامل متخصصان موضوعی و طراحان سؤال بود که 8 نفر بهصورت هدفمند و با رویکرد تنوع حداکثری انتخاب شدند. آخرین جامعه آماری، پاسخنامه شرکتکنندگان در دو نوبت آزمون سراسری 1402 بود. برای نوبت اول 71730 و نوبت دوم 79221 به صورت تصادفی انتخاب گردید.یافتهها: با بررسی شیوه تفکر بلند دانشجویان، پیشینه پژوهش و کتابهای درسی ریاضی گروه انسانی توسط متخصصان موضوعی و طراحان، 13 شایستگی پایه و 6 شایستگی محتوایی شناسایی شدند. شایستگیهای کاربرد قواعد جبری و مسائل چندمرحلهای پرکاربردترین شایستگیها در نوبت اول بودند و در نوبت دوم درک پیچیدگی سوال پرکاربردترین شایستگی بود. شایستگیهای پایه 56% ، شایستگیهای محتوایی 31% و مجموع هر دو شایستگی 64% درصد واریانس دشواری سوالات را تبیین میکردند.نتیجهگیری: شایستگیهای پایه و محتوایی در مقایسه با روشهای مرسوم در پیشبینی دشواری سوالات پیش از اجرا، عملکرد بهتری دارند و استفاده از آنها در ساخت آزمون سراسری میتواند به کمینه کردن تفاوت دشواری سوالهای دو نوبت و عادلانه بودن آزمون کمک کند.