طراحی الگوی تعالی نظام دانشگاهی در دانشگاه‌های دولتی ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری برنامه ریزی توسعه آموزش عالی، دانشکدة علوم اجتماعی، دانشگاه مازندران، ایران

2 استاد گروه مدیریت و برنامه ریزی آموزشی، دانشکدة علوم اجتماعی، دانشگاه مازندران، ایران

3 استادیار سازمان سنجش آموزش کشور، تهران، ایران

4 دانشیار گروه مدیریت بازرگانی، دانشکدة روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه مازندران، ایران

doi
10.22034/emes.2025.2017775.2529
چکیده

هدف: هدف پژوهش، طراحی الگوی تعالی نظام دانشگاهی در دانشگاه‌های دولتی شهر تهران بود.روش پژوهش: ماهیت و نوع مطالعه توصیفی-همبستگی است که براساس رویکرد، آمیخته اکتشافی (کیفی و کمی)؛ بر اساس هدف، کاربردی بود. بخش کیفی با استراتژی تحلیل مضمون انجام شده و به دنبال استخراج مضامین سازمان­دهنده، مضامین پایه و خرده مقولات بوده است که از طریق رویکرد دلفی (20 نفر) صورت گرفت. در بخش کمی، پرسشنامه‌ای تنظیم و پاسخ 241 نفر از اعضای هیات علمی دانشگاه­های مورد مطالعه دریافت شد. برای تعیین روایی پرسشنامه از روایی محتوایی از دیدگاه متخصصین استفاده شد. داده­های ­کمّی با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی و معادلات ساختاری تحلیل شد.یافته‌ها: یافته­های پژوهش نشان­ داد که تعالی نظام دانشگاهی دارای پنج مضمون سازمان­دهنده: ساختار و رهبری دانشگاه؛ مدیریت منابع؛ فرایندهای دانشگاه، شراکت­ها و تعاملات، مشارکت عمومی و مسئولیت اجتماعی دانشگاه است. مقدار ضریب کندال نیز برای همه مضامین بیشتر از 70/0 برآورد شد که دلالت بر اجماع قوی خبرگان داشت. همچنین نتایج مدل معادلات ساختاری نشان داد مضمون فرایندهای دانشگاه بیشترین سهم بار عاملی (888/0) داشت، بعد به ترتیب به شراکت­ها و تعامل (877/0)، مشارکت عمومی و مسئولیت اجتماعی (871/0)، ساختار و رهبری دانشگاه (851/0) و مدیریت منابع (851/0) تعلق داشت.نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج می­توان اذعان داشت برنامه­ریزی جهت تعالی نظام دانشگاهی ضروری است که برای این منظور بهره­گیری از مولفه ­های احصاء­شده برای مطالعه دانشگاه متعالی و سیاست­گذاری در این زمینه می­تواند موثر واقع شود.