طراحی الگوی تعالی نظام دانشگاهی در دانشگاههای دولتی ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری برنامه ریزی توسعه آموزش عالی، دانشکدة علوم اجتماعی، دانشگاه مازندران، ایران
2 استاد گروه مدیریت و برنامه ریزی آموزشی، دانشکدة علوم اجتماعی، دانشگاه مازندران، ایران
3 استادیار سازمان سنجش آموزش کشور، تهران، ایران
4 دانشیار گروه مدیریت بازرگانی، دانشکدة روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه مازندران، ایران
doi
10.22034/emes.2025.2017775.2529چکیده
هدف: هدف پژوهش، طراحی الگوی تعالی نظام دانشگاهی در دانشگاههای دولتی شهر تهران بود.روش پژوهش: ماهیت و نوع مطالعه توصیفی-همبستگی است که براساس رویکرد، آمیخته اکتشافی (کیفی و کمی)؛ بر اساس هدف، کاربردی بود. بخش کیفی با استراتژی تحلیل مضمون انجام شده و به دنبال استخراج مضامین سازماندهنده، مضامین پایه و خرده مقولات بوده است که از طریق رویکرد دلفی (20 نفر) صورت گرفت. در بخش کمی، پرسشنامهای تنظیم و پاسخ 241 نفر از اعضای هیات علمی دانشگاههای مورد مطالعه دریافت شد. برای تعیین روایی پرسشنامه از روایی محتوایی از دیدگاه متخصصین استفاده شد. دادههای کمّی با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی و معادلات ساختاری تحلیل شد.یافتهها: یافتههای پژوهش نشان داد که تعالی نظام دانشگاهی دارای پنج مضمون سازماندهنده: ساختار و رهبری دانشگاه؛ مدیریت منابع؛ فرایندهای دانشگاه، شراکتها و تعاملات، مشارکت عمومی و مسئولیت اجتماعی دانشگاه است. مقدار ضریب کندال نیز برای همه مضامین بیشتر از 70/0 برآورد شد که دلالت بر اجماع قوی خبرگان داشت. همچنین نتایج مدل معادلات ساختاری نشان داد مضمون فرایندهای دانشگاه بیشترین سهم بار عاملی (888/0) داشت، بعد به ترتیب به شراکتها و تعامل (877/0)، مشارکت عمومی و مسئولیت اجتماعی (871/0)، ساختار و رهبری دانشگاه (851/0) و مدیریت منابع (851/0) تعلق داشت.نتیجهگیری: با توجه به نتایج میتوان اذعان داشت برنامهریزی جهت تعالی نظام دانشگاهی ضروری است که برای این منظور بهرهگیری از مولفه های احصاءشده برای مطالعه دانشگاه متعالی و سیاستگذاری در این زمینه میتواند موثر واقع شود.