فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

برخان‌ها از فعال‌ترین لندفرم‌های تراکمی در مناطق خشک می‌باشند و با توجه به میزان جابجایی آن‌ها، می‌توانند سهم بسزایی در زندگی ساکنان مناطق خشک و خلق مخاطرات محیطی داشته باشد. بنابراین با توجه به نقش برخان‌ها در انتقال ماسه‌های روان به سکونتگاه‌ها، هدف این تحقیق شناخت میزان حرکت برخان‌های واقع در جنوب غربی کاروانسرای تاریخی مرنجاب می‌باشد چرا که حرکت این برخان‌ها می‌تواند دسترسی به این منطقه را برای گردشگران مشکل سازد. جهت انجام این پژوهش، 11 برخان از شمال بند ریگ کاشان انتخاب و با انجام بازدیدهای میدانی، استفاده از آرشیو تصاویر گوگل ارث و روش میله کوبی در سال 2013 تا 2019، فاکتورهای مربوط به جابجایی برخان‌ها، در دوره‌های زمانی مختلف بررسی و اندازه‌گیری شد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد سرعت متوسط جابجایی برخان‌های منتخب 6/7 متر در سال با دامنه تغییرات بین 5/5 تا 5/8 متر می‌باشد و نرخ جابجایی در سه مقطع زمانی، بیانگر افزایش میزان جابجایی در دوره زمانی جدیدتر نسبت به دو دوره قبل از آن می‌باشد. بررسی و تحلیل ارتباط حجم با میزان حرکت برخان‌ها در آزمون همبستگی پیرسون از وجود همبستگی بسیار ضعیف منفی بین حجم و میزان حرکت برخان‌های منتخب حکایت دارد و شاخص پایایی نیز بیانگر ناپایداری و حرکت برخان های مورد مطالعه می باشد. در نهایت با توجه به دینامیک نسبتا بالای برخان‌های این منطقه مهم گردشگری، پیشنهاد می شود در مباحث مربوط به تثبیت ماسه‌های روان، به برخان‌ها توجه ویژه‌ای شود به خصوص که با توجه به شکل خاص برخان‌ها می‌توان جهت حرکت آن‌ها را به راحتی مشخص نمود.