آشکار‌سازی تغییرات زمانی-مکانی بارش‌های جنوب شرق ایران

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه یزد

2 گروه جغرافیا،دانشکده علوم انسانی،دانشگاه یزد،یزد،ایران

3 استاد اقلیم شناسی،گروه جغرافیا، دانشگاه یزد

4 دانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه یزد

doi
چکیده

این پژوهش با بهره‌گیری از روش ناپارامتریک من کندال و آزمون شیب سن، روند تغییرات بارش، در مقیاس سالانه، فصلی و حداکثر بارش 24 ساعته جنوب شرق ایران مورد بررسی قرار گرفته است. داده‌های مورد استفاده در این تحقیق ، داده‌های بارش روزانه 17 ایستگاه سینوپتیک سه استان سیستان و بلوچستان، هرمزگان و کرمان طی دوره 2016-1987 می‌باشد خروجی آنها به صورت جداول، نمودارها ونقشه‌های ‌روند در محیط نرم‌افزار سیستم اطلاعات جغرافیایی تهیه گردید. نتایج حاصل از روش من-کندال نشان داد روند میانگین بارش سالانه و همچنین فصول بهار، تابستان و پاییز جنوبشرق ایران معنی‌دار نبوده و تنها بارش زمستان دارای روند معنی‌دار و از نوع کاهشی میباشد. برآورد شیب سن حاکی از کاهش شیب بارش جنوب شرق ایران در فصل زمستان برابر با 350/0- میلی‌متر در سال است. روند بارش سالانه ایستگاه‌های بندرعباس، بندرلنگه، ابوموسی و کیش در سطح 95% و ایستگاه‌های جاسک و ایرانشهر در سطح 90% معنی‌دار و کاهشی می‌باشد. آﻣاره‌های آزﻣﻮن ﺳﻦ ﻧﺸﺎن دادند که بیشترین کاهش بارش سالانه، مربوط به ایستگاه بندرلنگه به میزان 16/4- میلی‌متر در سال است. در فصول بهار، تابستان و پاییز، روند بارش در هیچ‌ یک از ایستگاه‌های جنوب شرق ایران معنی‌دار نبوده و بارش فصل زمستان در ایستگاه‌های بندرلنگه، جاسک و کیش در سطح معنی‌داری 95% دارای روند کاهشی می‌باشد. بررسی تغییرات بارش بارش24 ساعته نشان داد که بارش مذکور در اکثر ایستگاه‌ها دارای روندی کاهشی بوده، که این روند در ایستگاه‌های بندرعباس در سطح 9/99 درصد و در ایستگاه‌های بندرلنگه، جاسک، ابوموسی و کیش در سطح 95% معنی‌دار می‌باشد.