استالین و مدیریت فرهنگی در سینما
نویسندگان
1 دانشیار، گروه زبان و ادبیات روسی، دانشکده زبانها و ادبیات خارجی، دانشگاه تهران
2 دانشآموخته کارشناس ارشد، گروه مطالعات روسیه، دانشکده مطالعات جهان، دانشگاه تهران
doi
10.22059/jcep.2021.314375.449961چکیده
از آغاز قرن بیستم، بحرانهای ریشهداری در سطوح اجتماعی، سیاسی و اقتصادی روسیه بروز کرد. این بحرانها بهاندازهای گسترده بود که پس از تحولات بنیادین به سرنگونی حکومت تزاری در سال 1917 منجر شد. دولت موقت نیز کارایی لازم را نداشت و سرانجام پس از سرنگونی دولت موقت در اکتبر 1917 حکومت بهدست بلشویکها افتاد. در سالهای ابتدایی انقلاب، لنین در سخنانی توجه عمیق خود را به ابزار رسانهای سینما ابراز کرد. پس از مرگ لنین، استالین نیز به این شاخه از فرهنگ اهمیت فراوانی داد. مدیریت فرهنگی استالین بر سینما مؤلفهها و ویژگیهایی داشت که نوع خاصی از مدیریت رسانه را ایجاب میکرد. در این نوشتار میخواهیم به این پرسش پاسخ دهیم که شیوۀ مدیریت فرهنگی استالین در سینمای سیاسی شوروی چگونه بود؟ سپس با استفاده از رویکرد توصیفی- تحلیلی و ابزار کتابخانهای، شیوۀ مدیریت او بر سینما را ارزیابی میکنیم. در این نوشتار فرض بر این است که مدیریت استالینی بر سینمای شوروی نشان داد که در شرایط کنترل و سانسور نیز کارگردانهایی آثار متفاوت و فاخری خلق کردند. نتیجه اینکه، کنترل و سانسور بهضرورت سبب افت کیفی آثار هنری در سینما نمیشود و هنرمند میتواند در یک فرایند والایش هنری، اثر سفارشی را تبدیل به اثری ارزشمند در سینما کند. در این نوشتار با استفاده از نظریههای گلولۀ جادویی، برجستهسازی و جریان دو مرحلهای پیام، مدل مدیریتی استالین بر سینمای شوروی را تبیین میکنیم.
