ابتکار راه ابریشم و هژمونی چین در آسیای مرکزی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری روابط بینالملل، دانشگاه آزاد اسلامی همدان
2 دانشیار روابط بینالملل، دانشگاه آزاد اسلامی همدان
3 دانشیار روابط بینالملل، دانشگاه آزاد اسلامی همدان
doi
10.22059/jcep.2021.314577.449964چکیده
در این نوشتار میخواهیم، هدفهای راهبردی و کلان چین از عملیاتیکردن ابتکار راه ابریشم را بررسی کنیم. با توجه به این هدف، این پرسش مطرح است که ابتکار راه ابریشم چگونه به شکلگیری هژمونی چین در منطقۀ آسیای مرکزی کمک میکند؟ در پاسخ این فرضیه مطرح میشود که ابتکار راه ابریشم بهعنوان راهبرد کلان چین در بازی بزرگ جدید با آمریکا و روسیه از راه ایجاد تسلط اقتصادی و گسترش نفوذ سیاسی و امنیتی، به شکلگیری هژمونی چین در منطقۀ آسیای مرکزی کمک میکند. در سال 2013، رهبران چین ابتکار راه ابریشم را راهبرد کلان و محور اصلی سیاست داخلی و خارجی خود معرفی کردند. در این راهبرد، آسیای مرکزی با توجه به منابع غنی هیدروکربنی و موقعیت ویژۀ ژئواستراتژیک، ژئوپلیتیکی و ژئواکونومی اصلیترین منطقۀ هدف به شمار میرود. بر این اساس، چین میکوشد با قراردادهای اقتصادی، سیاسی و امنیتی در چارچوب ابتکار راه ابریشم، نقش و نفوذ خود در منطقۀ آسیای مرکزی را گسترش دهد و در عمل به هژمون منطقه تبدیل شود. نتایج این نوشتار نشان میدهد، چین در راستای ایجاد و تثبیت هژمونی منطقهای خود، ابتکار راه ابریشم را بهعنوان راهبرد کلان در اولویت خود قرار داده است و برای جلوگیری از ایجاد نگرانی قدرتهای بزرگ دیگر از جمله آمریکا و روسیه، سیاست خارجی محتاطانهای را در پیشگرفته است. روش پژوهش در این نوشتار روش کیفی، مبتنی بر ثبات هژمونیک با بهرهگیری از منابع اینترنتی و کتابخانهای است.
