مطالعه جامعهشناختی رویکردهای جهانگرایانه و جهانوطنانه و جایگاه آنها در جامعه ایرانی (مورد مطالعه شهر تهران)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی سیاسی دانشگاه تربیت مدرس
2 دانشیار گروه جامعهشناسی، دانشگاه تربیت مدرس
doi
10.30465/scs.2021.32543.2271چکیده
موضوع این مقاله مطالعه جامعهشناختی رویکردهای جهانگرایانه و جهانوطنانه و جایگاه آنها در جامعه ایرانی است. پژوهش حاضر تلاش دارد تا علاوه بر بررسی مفهومی این دو رویکرد، به شناسایی نگرشهای کنونی مردم درباره آنها و عوامل اجتماعی مرتبط با آن بپردازد. دستگاه نظری پژوهش بر تئوریهای الریش بک، رونالد رابرتسون، مالکوم واترز و جان تاملینسون درخصوص این دو رویکرد و عوامل گسترش آنها استوار است. نوع تحقیق به سبب بررسی مفهومی، اسنادی و به سبب بررسی نگرشهای موجود در جامعه ایرانی، کمی و بر مبنای پیمایش اجتماعی است. حجم نمونه 811 نفر و شیوه نمونهگیری، نمونهگیری طبقهبندی شده تناسبی(برحسب جنس) و در مراحل نهایی نمونهگیری تصادفی ساده و سیستماتیک است. یافتههای پژوهش دلالت براین دارند که، معیار اصلی در شناحت مفهوم جهانوطنی سه اصل زمیندوستی، نوعدوستی و مسئولیتپذیری در قبال جهان است، در حالی که معیار و نقطه ثقل مفهوم جهانگرایی، مصرف و رویآرودن به آخرین ذائقههای جهانی است. همچنین شواهده تجربی پژوهش دلالت بر بالابودن میزان گرایش به جهانوطنی و جهانگرایی در جامعه نمونه دارد. به استناد یافتههای تجربی پژوهش میتوان داوری کرد که گزارههای مشاهدهای، صدق راهحلهای بیان شده در پژوهش مبنی بر رابطه میزان مصرف رسانههای نوین با میزان گرایش به جهانوطنی و جهانگرایی را تأیید میکند.
