مدل‌سازی سهم اهمیت شاخص‌های اقلیمی و نمایه‌های تغییر اقلیم مؤثر بر گردوغبار یزد

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی بخش تحقیقات بیابان موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور ،سازمان تحقیقات ،آموزش و ترویج کشاورزی ، تهران، ایران.

2 عضو هیئت علمی بخش تحقیقات بیابان موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، تهران، ایران

doi
چکیده

در این مقاله به منظور تعیین سهم عوامل اقلیمی موثر بر رخداد گردوغبار از دادههای مربوط به پارامترهای هواشناسی و شاخص‌های اقلیمی و برخی از نمایه های تغییر اقلیم استفاده شده است. نمایه‌های تغییر اقلیم با استفاده از نرم‌افزارClimPACT در محیط برنامه نویسی R 2.10 محاسبه شدند. در این تحقیق گردوغبارهای داخلی و خارجی از هم تفکیک و سپس به منظورتعیین سهم اهمیت هریک از عوامل در رخداد انها از اجراهای مختلف شبکه‌ عصبی پرسپترون چند لایه استفاده گردید. در این بررسی70 درصد داده‌ها به عنوان داده‌ی آموزشی و30 درصد داده‌ها به عنوان داده‌ی تست وارد شبکه گردید. جهت ارزیابی دقت توابع مختلف، مجموع مربعات خطای داده‌های آموزشی، مجموع مربعات خطای داده‌های تست، خطای نسبی داده‌های آموزشی، خطای نسبی داده‌های تست و همچنین ضریب همبستگی بین مقادیر اندازه‌گیری شده و تخمین‌زده شده رخداد گردوغبار و عوامل اقلیمی با یکدیگر مقایسه گردید و در نهایت مدلی که کمترین میزان خطا و بیشترین ضریب همبستگی را نشان داد، به عنوان مدل بهینه انتخاب شد. نتایج نشان داد؛ 77 درصد گردوغبارها با منشاء خارج از ایستگاه و 33 درصد با منشاء اطراف ایستگاه ثبت شده است. . عامل متوسط حداقل رطوبت، بارش موثر و فراوانی رخداد باد و دو روز مرطوب متوالی به ترتیب بیشترین سهم اهمیت را در رخداد گردوغبارهای خارجی داشته‌اند.در رخداد گردوغبارهای داخلی و یا با منشاء اطراف ، متوسط رطوبت وسرعت باد 6 متربرثانیه، خشکسالی SPEIو باد با سرعت 15 متر بر ثانیه به ترتیب اهمیت قرار دارد.