فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: هدف پژوهش حاضر تعیین مهارت­های شناختی زیربنایی لازم برای پاسخگویی به سؤال­های آزمون هوش ریون و شناسایی نقاط قوت و ضعف دانش‌آموزان پایه نهم در این مهارت با استفاده از مدل‌های سنجش تشخیصی شناختی بود.روش: پژوهش حاضر به لحاظ نوع داده‌­های جمع‌آوری‌شده، جزء پژوهش‌­های توصیفی و به لحاظ هدف جزء پژوهش‌های کاربردی محسوب می­‌شود. جامعه آماری این پژوهش کلیه دانش‌آموزان پایه نهم مدارس دولتی شهر تهران در سال تحصیلی 95-1394 بود که از میان مناطق نوزده­گانه آموزش‌وپرورش 700 نفر دانش­آموز دختر و پسر از طریق روش نمونه‌­گیری تصادفی خوشه­‌ای انتخاب شدند. نخست با کمک نظر متخصصین حوزه هوش یک ماتریس Q که شامل روابط بین 8 مهارت زیربنایی و 60 سؤال آزمون ریون بود تشکیل گردید و با استفاده از مدل غیرجبرانی DINA با کمک بسته CDM در محیط نرم‌افزار R مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. سپس به‌منظور تعیین احتمال تسلط آزمودنی­ها در هر یک از مهارت­ها با تعیین نقطه برش 7/0 برای حد تسلط، با استفاده از روش پسینی مورد انتظار در چهارچوب مدل DINA، افراد موردبررسی در هر یک از مهارت­ها به دو گروه مسلط و غیر مسلط تقسیم شدند.یافته­‌ها: نتایج سنجش تشخیصی شناختی نشان داد که بیشترین احتمال تسلط مربوط به مهارت‌های ثبات و پیشرفت بود و درمجموع وضعیت آزمودنی‌ها در همه مهارت‌ها به‌جز دو مهارت تسلط اندیشه و استدلال کمی مطلوب ارزیابی شد.نتیجه­‌گیری: با توجه به وضعیت نامطلوب آزمودنی‌ها در دو مهارت استدلال کمی و تسلط اندیشه نسبت به سایر مهارت­‌ها، می‌­توان نتیجه گرفت که دانش‌­آموزان در تولید ایده سریع و سیالی اندیشه و کشف روابط ریاضی ضعیف هستند؛ بنابراین پیشنهاد می­‌شود در مدارس به پرورش خلاقیت دانش­‌آموزان ­توجه بیشتری شده و تکالیفی که نیاز به ایده پردازی دارد به عهده آن­ها گذاشته شود.