فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در وضعیت آنارشیک نظام بین‌الملل کشور‌ها برای تأمین امنیت و تضمین بقا باید به خود متکی باشند و برای تأمین منافع خویش گام بردارند. در چنین شرایطی رویکرد ائتلاف‌سازی روشی مطلوب برای ایجاد موازنه، خنثی‌کردن تهدیدها و تأمین امنیت به حساب می‌آید. فشار ساختاری نظام‌ بین‌الملل بعد از فروپاشی اتحاد شوروی، به‌ویژه در سال‌های اخیر ایجاد ائتلاف برای مقابله با تهدیدها را اجتناب‌ناپذیر کرده است و جمهوری اسلامی ایران با توجه به موقعیت ژئوپلیتیک ویژۀ خود باید برای شکل‌دادن به چنین ائتلاف‌هایی گام‌های مؤثری بردارد. پرسش و مسئلۀ اصلی امکان‌داشتن و امکان‌نداشتن به‌کارگرفتن چنین رویکردی یا چگونگی آن است. اگرچه ایران در تقابل با نظم حاکم در دوره‌هایی مانند بحران سوریه به‌سوی رویکرد ائتلاف‌سازی حرکت کرده است، این پرسش مطرح است که آیا ائتلاف ایران و روسیه در بحران سوریه می‌تواند منجر به ائتلافی دیگر در سطح منطقه و حوزه‌های دیگر شود یا خیر؟ بررسی هدف‌های سیاست خارجی دو کشور در شرایط کنونی نشان می‌دهد که برای دستیابی به چنین هدفی به سطح بالاتری از تجمیع منافع و همگرایی دو کشور نیاز است. تهدیدهای خارجی مشترک علیه منافع منطقه‌ای تهران و مسکو یک‌بار منجر به شکل‌گیری ائتلافی در بحران سوریه شده است، اما برای اینکه این ائتلاف به شکل راهبردی در حوزه‌های دیگر هم تسری یابد، دو کشور باید منافع مشترک بیشتری با یکدیگر داشته باشند. بنابراین با شرایط کنونی چنین امری میسر نیست و برای تعمیق همکاری‌ها باید تغییرهایی ایجاد می‌شود.