بررسی دیدگاههای معلمان در رابطه با ارزشیابی توصیفی: شناسایی چالشها و راهکارها
نویسندگان
1 گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
10.22034/emes.2024.2015625.2520چکیده
هدف: هدف پژوهش حاضر شناسایی ضعفها، چالشها، و راهکارهای بهبود فرایند اجرای ارزشیابی توصیفی از دیدگاه معلمان مدارس ابتدایی انجام شده است. روش پژوهش: در این پژوهش، رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمونی استفاده شد و برای گردآوری اطلاعات نیز مصاحبه نیمهساختاریافته بهکار رفت. مشارکتکنندگان پژوهش 25 نفر از معلمان ابتدایی شهرستان طارم در سال تحصیلی 1402-1401 بودند که بر اساس اشباع نظری، و با روش نمونهگیری هدفمند از نوع ملاکی انتخاب شدند. بهمنظور تجزیه و تحلیل اطلاعات گردآوریشده از تکنیکهای تحلیل مضمونی همچون دستهبندی اطلاعات، کدگذاری، استخراج و ترکیب مضامین استفاده شد. یافتهها: براساس یافتههای پژوهش در رابطه با چالشهای ارزشیابی توصیفی، 9 مضون اصلی؛ شامل رویکرد سهلانگارانه نسبت به ارزشیابی، حذف رقابت سازنده، ازدحام کلاسهای درسی، عدمتغییر در نگرش معلمان، توجیه نبودن والدین ، کاهش انگیزه دانشآموزان برتر، عدم تناسب بین محتوا و رویکرد ارزشیابی، ابهام در معیارهای ارزشیابی پایانی، و تغییر نامطلوب شرایط تکرار پایه شناسایی شد. همچنین در رابطه با راهکارهای بهبود ارزشیابی توصیفی 6 مضمون اصلی شامل افزایش طیفهای امتیازدهی، بهرهگیری از رویکرد کمی در ارزشیابی پایانی، متناسبسازی محتوا ، کاهش ازدحام کلاسها، آموزش مستمر معلمان و تنوع در رویکرد ارزشیابی توصیفی برای پایههای مختلف تحصیلی شناسایی شد. نتیجهگیری: ارزشیابی توصیفی هم از نظر فراهم نمودن شرایط مورد نیاز و هم از لحاظ اجرا با چالشها و مشکلاتی مواجه است که اثربخشی آن را بهطور قابلملاحظهای تحت تاثیر قرار داده است و رفع نمودن این چالشها از طریق راهکارهای دقیق و کارآمد ضروری است.