بررسی دیدگاه‌های معلمان در رابطه با ارزشیابی توصیفی: شناسایی چالش‌ها و راهکارها

نویسندگان

1 گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22034/emes.2024.2015625.2520
چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر شناسایی ضعف­ها، چالش­ها، و راهکارهای بهبود فرایند اجرای ارزشیابی توصیفی از دیدگاه معلمان مدارس ابتدایی انجام شده است. روش پژوهش: در این پژوهش، رویکرد کیفی و روش تحلیل­ مضمونی استفاده شد و  برای گردآوری اطلاعات نیز مصاحبه نیمه­ساختار­یافته به­کار رفت. مشارکت­کنندگان پژوهش 25 نفر از معلمان ابتدایی شهرستان طارم در سال تحصیلی 1402-1401 بودند که بر اساس اشباع نظری، و با روش نمونه­گیری هدفمند از نوع ملاکی انتخاب شدند. به­منظور تجزیه و تحلیل اطلاعات گردآوری­شده از تکنیک­های تحلیل مضمونی همچون دسته­بندی اطلاعات، کدگذاری، استخراج و ترکیب مضامین استفاده شد. یافته‌ها: بر­اساس یافته­های پژوهش در رابطه با چالش­های ارزشیابی توصیفی، 9 مضون اصلی؛ شامل رویکرد سهل­انگارانه نسبت به ارزشیابی، حذف رقابت سازنده، ازدحام کلاس­های درسی، عدم­تغییر در نگرش معلمان، توجیه نبودن والدین ، کاهش انگیزه دانش­آموزان برتر، عدم تناسب بین محتوا و رویکرد ارزشیابی، ابهام در معیارهای ارزشیابی پایانی، و تغییر نامطلوب شرایط تکرار پایه شناسایی شد. همچنین در رابطه با راهکارهای بهبود ارزشیابی توصیفی 6 مضمون اصلی شامل افزایش طیف­های امتیازدهی، بهره­گیری از رویکرد کمی در ارزشیابی پایانی، متناسب­سازی محتوا ، کاهش ازدحام کلاس­ها، آموزش مستمر معلمان و تنوع در رویکرد ارزشیابی توصیفی برای پایه­های مختلف تحصیلی شناسایی شد. نتیجه‌گیری: ارزشیابی توصیفی هم از نظر فراهم نمودن شرایط مورد نیاز و هم از لحاظ اجرا با چالش­ها و مشکلاتی مواجه است که اثربخشی آن را به­طور قابل­ملاحظه­ای تحت تاثیر قرار داده است و رفع نمودن این چالش­ها از طریق راهکارهای دقیق و کارآمد ضروری است.