شناسایی ابعاد و مولفه‌های الگوهای برنامه‌ریزی درسی راهبردی دانشگاهی به روش فراترکیب

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی درسی دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دانشیار بخش تخصصی پژوهش و سنجش؛ دانشکده روان شناسی و علوم‌تربیتی؛ دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشیار دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، تهران، ایران.

4 گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

5 دانشیار، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22034/emes.2024.2014435.2515
چکیده

هدف: هدف از اجرای پژوهش حاضر بررسی و شناسایی ابعاد و مولفه‌های الگوهای برنامه‌ریزی درسی راهبردی دانشگاهی است.روش پژوهش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و در زمره پژوهش‌های کیفی است که در آن از روش فراترکیب استفاده شده‌است، روش فراترکیب با استفاده از روش سندلوسکی و باروسو انجام شد، برای تحلیل داده‌ها نیز از روش تحلیل مضمون بهره گرفته شده است.یافته‌ها: یافته ‎های پژوهش به شناسایی 17 مولفه و دسته‌بندی آن در قالب چهار بُعد، فرهنگی ـ اجتماعی شامل: فرهنگ مشارکتی، کنشگری اعضای هیأت علمی، پذیرش و باور به تغییر برنامه های درسی و اصلاح؛ بعد ساختاری شامل :تفاهم، تدوین بیانیه رسالت، تحلیل ارزش های سازمانی، تدوین چشم انداز، تعیین اهداف کلی برنامه، الویت بندی، تدوین راهبردها؛ بعد محیطی شامل: محیط درونی، محیط داخلی، محیط زمینه ای، محیط تعاملی؛ و بعد مدیریتی ـ اجرایی شامل: تصمیم گیری، تدوین برنامه اجرایی، ارزیابی/ اصلاح و پایش منجر گردید.نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد توجه به ابعاد و مولفه‌های الگوهای برنامه‎ریزی درسی دانشگاهی که برگرفته از ارزش‌ها، مأموریت‌ها، چشم‌اندازها و پویایی‎های محیطی است، برنامه‎ریزی مناسب برای اجرای راهبردهای متناسب را محقق می‎سازد تا مبنایی برای پژوهشگران و دست اندرکاران در راستای بازنگری و اصلاح برنامه ریزی درسی نظام آموزش عالی باشد.