فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این نوشتار به‌دنبال درک نظام‌مند ماهیت مشارکت راهبردی ترکیه و روسیه در شرایط گذار نظام بین‌الملل هستیم. برخلاف بسیاری از دیدگاه‌های غالب که از چرخش ژئوپلیتیکی سیاست خارجی ترکیه به اوراسیا و پدیدارشدن روابط راهبردی میان ترکیه و روسیه سخن می‌گویند، در این نوشتار چنین روندی را نه چرخشی محوری بلکه واکنشی پویا به گذار در نظام بین‌الملل، پویایی‌های سیاست داخلی و تحول‌های ژئوپلیتیکی محیط پیرامونی دو قدرت نوپدید اوراسیایی می‌دانیم. با بهره‌گیری از چارچوب مفهومی «مشارکت راهبردی» به مطالعۀ محدودیت‌های راهبردی در شکل‌دهی به مشارکت راهبردی پایدار میان دو قدرت اوراسیایی تجدیدنظرطلب در یک محیط جدید بین‌المللی و منطقه‌ای می‌پردازیم. در پاسخ به این پزسش که آیا ترکیه و روسیه می‌توانند به شریکان راهبردی یکدیگر تبدیل شوند؟ در این نوشتار این ایدۀ اصلی را مطرح می‌کنیم که نزدیکی راهبردی ترکیه و روسیه خروجی برهم‌کنش بازتوزیع قدرت و ثروت بین‌المللی، بحران در اتحاد فراآتلانتیکی، ژئوپلیتیک درحال تغییر منطقه‌ای و پویایی‌های سیاست داخلی ترکیه است و به‌ضرورت به‌معنای ظهور مشارکت راهبردی بین دو قدرت اوراسیایی در یک نظام بین‌الملل پساغربی نیست. هرچند شرایط نوین بین‌المللی بسترهای همگرایی ترکیه و روسیه را فراهم ساخته است، اما روابط دو کشور همچنان دارای عناصر مهمی از مناقشه و رقابت و متأثر از وضعیت روابط آن‌ها با غرب است. در این میان، نقش روابط نامتقارن اقتصادی، واگرایی راهبردی در حوزۀ انرژی، عاملیت ناپایدار رهبری اقتدارگرایانۀ پوتین و اردوغان و همچنین رقابت‌های ژئوپلیتیکی در معادلات در حال تغییر دریای سیاه، قفقاز جنوبی، شرق مدیترانه و خاورمیانه برجسته می‌شود.