طراحی و روایی یابی الگوی ارزشیابی شایستگی محور جهت سنجش و ارزشیابی پیشرفت تحصیلی دانشآموزان دوره اول متوسطه
نویسندگان
1 گروه علوم تربیتی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران
2 دکتری مدیریت آموزشی، مرکز مهاباد، دانشگاه پیام نور، مهاباد، ایران
doi
10.22034/EMES.2023.531768.2276چکیده
هدف: تحقیق حاضر باهدف طراحی و روایی یابی الگوی ارزشیابی مبتنی بر شایستگی در سنجش و ارزشیابی پیشرفت تحصیلی دانشآموزان دوره اول متوسطه انجامگرفته است. روش پژوهش: میدان پژوهش شامل «کلیه اسناد و منابع مربوط به ارزشیابی پیشرفت تحصیلی مبتنی بر شایستگی» و «مدیران، معاونان و دبیران دبیرستانهای دولتی استان آذربایجان غربی» بود. پژوهش حاضر به شیوهی مروری (اسنادی) انجام گردید. پس از تنظیم سؤالات پژوهش، بهمنظور شناسایی ابعاد و مؤلفهها، اصطلاحات جستجو مشخص و پایگاههای مناسب برای دریافت منابع مربوط مشخص شدند همچنین با توجه به مبانی نظری و پیشینۀ پژوهش، با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند از نوع گلوله برفی 45 نفر انتخاب شد. ابزار گردآوری دادهها مصاحبة نیمه ساختاریافته بود. یافتهها: بامطالعه منابع موجود، اسناد بالادستی و مصاحبه نیمه ساختاریافته، ابعاد و مؤلفههای ارزشیابی مبتنی بر شایستگی شامل ابعاد «مبانی تعیین شایستگیها»، «شایستگیهای کلیدی»، «اصول و ویژگیها»، «ابزار و روشها»، «اهداف و استانداردها»، «ارزیاب»، «زمان ارزشیابی» و «بازخورد» شناسایی شد. نتیجهگیری: درنهایت الگوی ارزشیابی شایستگی محور شامل دو بخش اصلی «کجا باید باشیم؟» و «کجا هستیم؟» ترسیم شد، بخش اول شامل مبانی تعیین شایستگیها است شامل سه مؤلفه؛ شایستگیهای کلیدی شامل (مهارتهای شناختی و غیر شناختی)؛ تعیین اهداف و استانداردها؛ با توجه به اصول و ویژگیهای ارزشیابی شایستگی محوراست؛ بخش دوم الگو تعیین اینکه کجا هستیم با استفاده از ابعاد: ابزار و روشهای ارزشیابی (با تأکید بر ابزارها و روشهای چندگانه)؛ در بعد ارزیاب (تنوع ارزیاب) در بعد زمان (متغیر بودن زمان ارزشیابی) و بازخورد (تکوینی، توصیفی و تراکمی) است. از این الگو میتوان برای تدوین محتوی و ارزشیابی پیشرفت تحصیلی دانشآموزان دوره اول متوسطه استفاده کرد.
