چگونگی بازنمایی «دیگری» در اسناد امنیت ملی روسیه با تأکید بر جایگاه ایران سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۸
نویسندگان
1 دانشیار روابط بینالملل، دانشگاه یزد
2 دانشآموختۀ کارشناسی ارشد روابط بینالملل، دانشگاه یزد
doi
10.22059/jcep.2020.303861.449933چکیده
در سالهای اخیر بسیاری از کشورها برای پیشبرد سیاستهای خود در ابعاد داخلی و خارجی اسنادی را با نامهای مختلف منتشر میکنند که همانند نقشهای مدون، راهگشای آنها در زمینههای گوناگون در عرصههای داخلی و بینالمللی است. روسیه نیز از کشورهایی است که بعد از فروپاشی اتحاد شوروی اقدام به انتشار اسناد راهبردی با عنوان «اسناد امنیت ملی» کرده است. این اسناد به چهار بخش کلی «مفهوم سیاست خارجی روسیه»، «آیین نظامی روسیه»، «راهبرد امنیت ملی روسیه» و «آیین دریایی روسیه» تقسیم میشوند. پرسش این نوشتار این است که روسیه در این اسناد دیگر کشورهای جهان را چگونه تعریف و بازنمایی میکند؟ با بررسی اسناد امنیت ملی روسیه در سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۸ به این نتیجه رسیدیم که کشورهای مختلف برای روسیه به شش وضعیت مختلفِ متحد، شریک راهبردی، شریک اقتصادی، همکار مهم، وضعیت دوگانه و تهدید، بازنمایی و تعریف میشوند. ایران نیز در میانۀ این گروه قرار داشته و برای دولت روسیه بهعنوان یک «همکار مهم» در برخی از حوزهها و نه یک «متحد» یا «شریک راهبردی» تعریف میشود. همین بازنمایی در نوع روابط و ماهیت روابط این کشور نسبت به ایران بسیار اثر میگذارد. در این نوشتار بعد از آشنایی با مفهوم «بازنمایی» در ادبیات نظری روابط بینالملل به بازنمایی دولت روسیه از دیگر دولتهای نظام بینالملل با تأکید بر دولت ایران میپردازیم. روش این نوشتار تحلیلی- توصیفی، با جمعآوری اطلاعات از راه مطالعۀ اسناد و سندپژوهی است.