تاثیر لکه‌های خورشیدی بر بارش فصلی و سالانه با استفاده از آنالیز موجک مطالعه موردی (اصفهان و کاشان)

نویسندگان

1 استاد جغرافیا، دانشگاه یزد

2 کارشناسی ارشد آب و هواشناسی کاربردی، دانشگاه یزد

3 دانشجوی دکتری مخاطرات آب و هوایی، دانشگاه یزد

doi
چکیده

انرژی خورشیدی به عنوان منبع اصلی انرژی زمین و ایجا­د کننده­ی تفاوت­های اقلیمی است. تغییرات میزان انرژی خروجی از خورشید و یا نوسانات دمایی سطح آن، می­تواند نوسانات و تغییراتی را در جو زمین ایجاد نماید. لکه­های خورشیدی، از جمله مولفه­هایی است که  بر سامانة اقلیم در مقیاس­های زمانی متفاوت اثر گذاشته و در نهایت نوسانات و تغییرات اقلیمی را به دنبال خواهد داشت. در این مطالعه، به تحلیل طیفی سری­های زمانی بارش با استفاده از نظریه موجک­ها، با هدف شناخت تاثیر لکه­های خورشیدی بر رفتار طیفی بارش، انجام شده است که از داده­های بارش و همچنین داده­های مربوط به لکه­های خورشیدی برای یک دوره آماری50 ساله (2010- 1961) در دو ایستگاه همدیدی اصفهان و کاشان استفاده گردیده است.  سپس با جداسازی محتوای طیفی سری­های زمانی بارش با استفاده از تبدیل موجک مورلت و مقایسه آن با داده­های تعداد لکه­های خورشیدی در سال های مختلف، میزان همبستگی این نوسانات در ایستگاه­های مذکور محاسبه شد. بر اساس تحلیل­های صورت گرفته، بین بارش و فعالیت لکه­های خورشیدی رابطه معناداری دیده نشد و بر اساس آنالیز موجک در اکثر ایستگاه­ها رابطه معکوس و ضعیف بین آن­ها مشاهده گردید. با توجه به تحلیل آنالیز موجک درطی دوره آماری 50 ساله، چهار سیکل 11 ساله در فعالیت لکه های خورشیدی مشاهده گردید. اوج این فعالیت­ها در سیکل­های دوم و سوم و حداقل آن در سیکل­های اول و چهار وجود دارد. وسعت دامنه سیکل­های بارشی (7- 12 ساله)  در فصل پاییز ایستگاه­های مورد مطالعه،  نسبت به سایر فصول بیشتر است.