آیا 10 «نمرة کوچک خوشبختی» است؟ تحلیلی بر مردودی دانشجویان در درس و ضرورت بهره‌گیری از رویکردهای مکمل نمره‌دهی در آموزش دانشگاهی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم تربیتی، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

doi
10.22034/emes.2023.1988414.2455
چکیده

هدف: نمره‌دهی یکی از وظایف حرفه‌ای استادان و نیز یکی از مقررات و رویه‌های مهم در نظام‌های دانشگاهی است. نمره‌دهی را همچنین می‌توان یکی از ابزارهای استادان برای ایجاد یادگیری و هدایت رفتارهای تحصیلی دانشجویان محسوب کرد. هدف اول پژوهش حاضر آزمودن این فرضیه بود که وضعیت پیشرفت تحصیلی دانشجویان مردود پس از اخذ مجدد درس نیز به سطح مطلوب نمی‌رسد. هدف دوم آزمودن این فرضیه بود که نمرة 10 به عنوان گونه‌ای از نمرة حداقلی، نسبت به نمره‌های نزدیک به آن اثر مثبتی بر پیشرفت تحصیلی دانشجویان دارد.روش پژوهش: برای آزمودن فرضیة تحقیق داده‌های بیش از 190 هزار نمره از هشت نیمسال آموزش حضوری قبل از کرونا از سامانة آموزش دانشگاه کاشان استخراج شد. پس از اعمال شرایط مطالعة طولی و حذف داده‌های مفقود و پرت، نمونه‌ای به اندازة 4522 جفت نمره از دانشجویانی که درسی را مردود شده بودند به دست آمد. از آزمون‌های مقایسة میانگین‌ برای ارزشیابی میزان یادگیری دانشجویان در نوبت دومِ اخذ درس و از مدل اثرات آمیخته برای بررسی اثر انواع نمره بر معدل دانشجویان استفاده شد.یافته‌ها: تحلیل‌ها نشان داد پیشرفت و یادگیری دانشجویان مردود در نوبتِ دوم اخذ درس مطلوب نیست و از سطح متوسط کلاس به طور معناداری پائین‌تر است. همچنین معلوم شد مجموعه‌ای از عوامل آموزشی نظیر ساعت امتحان، تعداد واحد دروس و نرخ ثبت نام کلاس‌ها بر نمرات دانشجویان مردود اثرات منفی معنادار دارند. یافتة اصلی و جالب در پژوهش حاضر این بود که نمرة حداقلی 10 در مقایسه با نمره‌های قبولی «ضعیف» و «بسیار ضعیف» اثر مثبت بیشتری بر روی پیشرفت دانشجویانِ فاقد مشروطی دارد.نتیجه‌گیری: در نظر گرفتن نمرة حداقلی 10 برای دانشجویانِ فاقد مشروطی می‌تواند به عنوان یک راهکار موجهی که اثر مثبت بر پیشرفت تحصیلی دارد مورد توجه استادان دانشگاه قرار گیرد. تبیین محتمل این است که این نمره پیام ویژه‌ای برای این دانشجویان دارد به نحوی که انگیزة تلاش و کوشش بیشتر برای بهبود معدل و جبران عقب‌ماندگی را به آنها می‌دهد. بر اساس این یافته‌ می‌توان گفت این باور سنتی فراگیران که 10 «نمرة کوچک خوشبختی» است دارای مبنای نظری و توجیه روان‌شناختی است.