تدوین راهبردهای مدیریتی حفاظت و احیای تالاب جازموریان با استفاده از مدل تصمیمگیری چندمعیارة VIKOR
نویسندگان
1 دانشیار مهندسی منابع طبیعی و ژئومورفولوژی، دانشکدهی کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران
2 استادیار مهندسی منابع طبیعی- بیایان زدایی، دانشکدهی کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران
3 دانشجوی دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشکدهی کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران
4 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی منابع طبیعی-آبخیزداری، دانشکدهی کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران
doi
چکیده
شرایط اکولوژیک خاص و بحرانی تالاب جازموریان از مشکلات جدی زیستمحیطی در منطقه میباشد که لزوم توجه ویژه به این مسئله را میرساند. به منظور حفاظت از تالاب جازموریان، باید مدیریت بهینه منابع و سیاستهای مناسب محیطزیستی اتخاذ گردد. تحقیق حاضر، با هدف تدوین راهبردهای مدیریتی تالاب جازموریان با تاکید بر منابع آبی با استفاده از مدل تصمیمگیری چندمعیاره انجام گرفت. این مطالعه، از نوع ارزیابی– تحلیلی بوده که جمعآوری اطلاعات به صورت کتابخانهای و میدانی بوده است. در این مطالعه، ابتدا، با استفاده از چارچوب DPSIR معیارهای مورد بررسی با نظر به مطالب آمده در چارچوب نظری تدوین گردید؛ سپس، به جهت اولویتبندی راهکارهای مدیریتی حفظ و احیای تالاب از روش، VIKOR استفاده شد. ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺣﺎﺻﻞ از ﻣﺪل VIKOR، به جهت سنجش و تحلیل سلسلهمراتبی راهکارهای مدیریتی، نشانگر این موضوع است که به ترتیب، حفظ واحیای پوشش گیاهی بومی با وزن صفر، بالاترین اولویت و در صدر تحلیل سلسلهمراتبی، و سپس، مشارکت مردمی در مدیریت حوضه آبریز با وزن 119/0، احداث آببندهای کوچک به جای سدهای بزرگ با وزن 179/0، ایجاد اشتغال در بخش خدمات و صنایع دستی با وزن 196/0، ساماندهی چاههای حفرشده با وزن 312/0، کشت گیاهان مقرون به صرفه به لحاظ آب مجازی با وزن 205/0، گسترش استفاده از سیستمهای نوین آبیاری با وزن 237/0، تعیین آببهای واقعی در بخش کشاورزی با وزن 488/0، استفاده ازآب فاضلاب تصفیه شده برای آبیاری با وزن 509/0، توسعه و گسترش کشت گلخانهای و زیرپلاستیک با وزن 742/0 و در نهایت، راهکار سیمان کردن، روپوش و لولهگذاری نهرها با اختصاص وزن 1 در پایینترین میزان اولویت قرارگرفت.