بررسی اثرات کاربریهای مختلف شهرستان اصفهان بر ایجاد جزایر حرارتی
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد،گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 دانشیار گروه ژئومورفولوژی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
doi
چکیده
در این پژوهش، ارتباط کاربری اراضی با دمای سطح زمین شهرستان اصفهان و خودهمبستگی فضایی با بهرهگیری از شاخص موران بررسی شده است. بدین منظور، ابتدا، از دادههای تصاویر ماهوارهای مربوط به ماهواره لندست هشت و لندست پنج در یک بازه زمانی 18 ساله دریافت و پیشپردازشهای لازم اعمال شد. سپس، به منظور بررسی تغییرات کاربری اراضی، نقشهطبقهبندی با استفاده از روش شئگرا نزدیکترین همسایگی و الگوریتم حداکثر احتمال صورت گرفت و دمای سطح زمین با استفاده از روشهای الگوریتم پنجرهء مجزا برای لندست هشت و تککاناله برای لندست پنجاستخراج شد و از دادههای ایستگاه هواشناسی موجود در منطقه برای ارزیابی دمای به دست آمده استفاده گردید. تحلیل آماری بین مقادیر دمای بازیابی شده به روش تککاناله و پنجره مجزا نشان داد که مقادیر ریشه میانگین مربعات خطا برای سال 2000 و 2018 به ترتیب برابر 64/1 و 93/0 میباشد که حاکی از، عملکرد بهتر روش پنجره مجزا نسبت به تککاناله است. همچنین، از دیگر نتایج تحقیق، رابطه بین کاربری اراضی و دما میباشد؛ بدین صورت که، دمای مناطق کویری در سال 2000، دمای 76/42 درجه و در سال 2018، 06/46 درجهی سانتیگراد بوده است که به دلیل نبود پوشش گیاهی، این مناطق دمای بیشتری را به خود اختصاص دادهاند. مناطق دارای آب نیز در سال 2000، دمای 16/21 و در سال 2018، دمای 09/32 درجهی سانتیگراد را به خود اختصاص داده است که دلیل آن را میتوان خشکسالیهای اخیر، خشک شدن رودخانه زایندهرود و افزایش مناطق شهری و سطوح نفوذ ناپذیر دانست. در نهایت، با استفاده از شاخص تحلیل لکههای داغ، خوشههای گرم و سرد جزایر حرارتی شهرستان اصفهان استخراج شد. تحلیل خود همبستگی فضایی با شاخصهای موران جهانی نشان داد دمای سطح زمین به شکل خوشهای توزیع شده است. تحلیل لکههای داغ تأییدی آشکار بر متمرکز و خوشهای شدن جزایر حرارتی شهرستان اصفهان در فضا با افزایش دورة زمانی بوده است.