فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تأثیر دیاسپورا و سازمان‌های دیاسپورایی بر سیاست داخلی و روابط خارجی کشورهای میزبان و میهن، موضوعی است که در دهه‌های اخیر بیشتر در رویکردهای غیردولت‌محور روابط بین‌الملل مورد توجه قرار گرفته است. اجتماع‌های دیاسپورایی می‌توانند در توسعۀ اقتصادی میهن خود نقش مهمی بازی کنند. آن‌ها همچنین برای حفظ میراث فرهنگی جامعۀ خود به‌ویژه زبان، مذهب و ارزش‌های اجتماعی آن تلاش می‌کنند. دیاسپورای ارمنی همواره برای پژوهشگران مطالعات دیاسپورا موضوعی جذاب بوده است. روسیه میزبان پرجمعیت‌ترین جامعۀ ارمنی در خارج از جمهوری ارمنستان است. نوشتار پیش رو نتیجۀ پژوهشی کیفی در مورد ارمنی‌های روسیه است. در این نوشتار می‌کوشیم به این پرسش پاسخ دهیم که «جامعۀ ارمنی روسیه چه دغدغه‌هایی دارد و چگونه روابط روسیه و ارمنستان را در تأثیر قرار می‌دهد؟» در پاسخ به این پرسش این فرضیه را بیان می‌کنیم: «جامعۀ ارمنی روسیه بیشتر در پی تأمین منافع کسب‌وکارهای ارمنی در روسیه، حفظ فرهنگ و زبان ارمنی و حل مشکلات مهاجران ارمنی تازه ‌وارد است و تأثیرگذاری آن بر روابط دو کشور نیز با تلاش برای حضور پررنگ‌تر در اقتصاد ارمنستان و تثبیت روابط راهبردی مسکو و ایروان به‌ویژه در حوزۀ اقتصاد انجام می‌شود.» ارمنی‌های روسیه دیر به جهان سیاست دیاسپورایی وارد شدند. با وجود این، ظرفیت‌های چشمگیر این گروه به‌تدریج در حال بسیج‌شدن در چارچوب‌های دیاسپورایی است. هرچند ارمنی‌های روسیه هنوز انسجام و سازماندهی ضعیف‌تری در مقایسه با ارمنی‌های اروپا، آمریکا و خاورمیانه دارند، اما دست‌کم بخش‌های قدرتمندتر و ثروتمندتر آن‌ها به بازیگران به‌نسبت مهمی در روابط روسیه و ارمنستان تبدیل شده‌اند.