بررسی مورفولوژی تپه های ماسه ای و انطباق آن با داده های باد در منطقه ریگ زرین
نویسندگان
1 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه یزد، ایران
2 کارشناس ارشد ژئومورفولوژی، گروه جغرافیا، دانشگاه یزد، ایران
3 استاد گروه جغرافیا، دانشگاه یزد، ایران
doi
چکیده
هدف از این پژوهش، بررسی مورفولوژی تپههای ماسهای واقع در ریگ زرین در شمال شرق شهر یزد و انطباق آن با دادههای باد منطقه است. برای انجام این پژوهش، پس از ترسیم نقشه انواع اشکال تپههای ماسهای، مورفولوژی آنها با جهت باد غالب ایستگاههای پیرامون ریگ تطبیق داده شد. نتایج نشان داد که تپههای ریگ زرین، مورفولوژی متنوعی داشته و بیشتر انواع تپهها شامل تپههای ساده، سیف، برخان، هرم، تپههای مرکب و پیچیده را شامل میشود. تنوع و پیچیدگی این تپهها نشاندهنده تغییرپذیری شدید بادها به شکل فصلی، سالانه و دورهای است و با دادههای باد هیچکدام از ایستگاههای پیرامون ریگ مطابقت ندارد. درواقع، به دلیل اختلاف ارتفاع کویرهای ایران مرکزی با مناطق کوهستانی بالادست، مناطق کویری ایران اغلب بهعنوان مراکز کمفشار حرارتی در سطح زمین عمل میکنند. تجمع حجم زیادی از ماسه در بخش جنوب شرقی ریگ و شکلگیری تپههای ستارهای مرتفع در آن نشاندهنده دخالت بادهای غالب شمال غربی در فصل گرم، بادهای فرعی جنوبشرقی منطقه و همافزایی نیروی باد همگرای محلی است.