تبیین مدل مفهومی شاخصهای محیطی مؤثر بر حضور پذیری و طراحی آن در فضای شهری اقلیم گرم و خشک؛ مطالعه موردی: خیابان حکیم شهر اصفهان
نویسندگان
1 دانشیار شهرسازی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
2 استاد طراحی شهری، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران
3 پژوهشگر دکترای شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران
4 کارشناسی ارشد طراحی شهری، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران
doi
چکیده
شرایط آب و هوایی حاکم بر فضاهای شهری مناطق گرم و خشک همواره ایجاب میکند که در فرایندهای برنامهریزی و طراحی شهری متناسب با شرایط مذکور ساماندهی شوند تا کیفیت حضور پذیری آنها در حد مطلوب واقع شود. این در حالی است که اکثر مطالعات صورت گرفته تاکنون و رویههای اجرایی دستگاههای ذیربط برای ارتقاء حضور پذیری فضاهای مذکور، متناسب با مدل مفهومی کارآمد نیست و در مقایسه با مناطق دیگر از حضور پذیری و سرزندگی مطلوبی برخوردار نیستند. بر این اساس پژوهش حاضر در پی تبیین ابعاد و شاخصهای مؤثر بر ارتقاء حضور پذیری فضاهای شهری در نواحی گرم و خشک میباشد و هدف آن، ارائه چارچوب مدل مفهومی ارتقاء حضور پذیری و طراحی آن برای نمونه مطالعاتی (خیابان حکیم) است. پژوهش پیش رو به لحاظ هدف بنیادی-کاربردی است و روش آن بر مبنای رویکرد آمیخته (کمی-کیفی) میباشد. تبیین شاخصهای محیطی مؤثر بر حضور پذیری و تعیین اهمیت آنها بر مبنای تکنیک دلفی و آنتروپی شانون انجامشده و برای سنجش وضع موجود مورد مطالعاتی، از آزمون تی تک نمونهای استفادهشده است. یافتههای پژوهش، حاکی از آن است که ابعاد زیستبوم، کارکرد، اجتماع، ریخت، فضا، ادراک و منظر به ترتیب جزء ابعاد مهم و تأثیرگذار در حضور پذیری فضاهای شهری مناطق گرم و خشک میباشند که مجموعاً دربردارنده 31 شاخص گوناگون هستند. سنجش وضع موجود خیابان حکیم شهر اصفهان متناسب با ابعاد مذکور و شاخصهای آن صورت گرفته و درنهایت بر مبنای این سنجش، چارچوب طراحی شهری و سازمان عملکردی- فضایی برای محدوده مطالعاتی ارائهشده است تا در سکانسهای سهگانه تعریفشده برای خیابان حکیم، حضور پذیری ارتقاء یابد.
