تحلیل اثرات اسکان غیررسمی بر پایداری محلات شهری؛ مورد مطالعه محله فرودگاه شهر یزد
نویسندگان
1 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه یزد، یزد، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 استادیار گروه جغرافیای انسانی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
چکیده
سکونتگاههای غیررسمی بهعنوان یک چالش مهم اجتماعی، اقتصادی، کالبدی و مدیریتی، بسیاری از شهرهای جهان بهویژه شهرهای بزرگ کشورهای درحالتوسعه از جمله ایران را درگیر کرده است. تقریباً تمام مادرشهرها و شهرهای بزرگ در ایران با این پدیده و پیامدهای منفی آن روبرو هستند. براین اساس، هدف این تحقیق بررسی وضعیت اسکان غیررسمی در ابعاد چهارگانه اجتماعی، اقتصادی، کالبدی و مدیریتی در محله فرودگاه شهر یزد میباشد. این تحقیق از لحاظ هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی- تحلیلی است. جامعه آماری این تحقیق شامل تمام خانوارهای ساکن محله فرودگاه شهر یزد و حجم کل نمونه جهت گردآوری دادهها 313 مورد است. نتایج تحقیق نشان میدهد که نیمی از پاسخدهندگان، کمتر از دو دهه است که در محله فرودگاه اسکان یافتهاند؛ از اینرو این محدوده، محله مهاجرنشینی با ریشه روستایی محسوب میشود. وضعیت ابعاد پایداری در این محله نشان از آن دارد که در بعد اجتماعی، پایداری در حد متوسط (7/50)، در بعد اقتصادی، ناپایدار (5/38)، در بعد کالبدی، متوسط (1/53) و در بعد مدیریتی نیز وضعیت متوسط (3/48) دارد. پایداری مجموع ابعاد فوق نیز با امتیاز 7/47 در سطح متوسط ارزیابی شده است. نتایج مدلسازی معادلات ساختاری نیز به وضعیت نامناسب ابعاد چهارگانه پایداری اشاره دارد. باتوجه به تحلیلهای انجامشده میبایست اقدامات توانمندسازی مجدد در راستای بهبود شرایط افراد در این محله انجام شود. ازاینرو لازم است زیرساختهای کالبدی، تعامل و همبستگی محلهای، شرایط گروههای سنی و خواست آنها، مدیریت یکپارچه و مشارکت شهروندان بهصورت جدی در برنامهریزیهای ارتقاء و توانمندسازی لحاظ گردد.