فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف پژوهش حاضر، بررسی تفاوت حیا و اضطراب اجتماعی و نیز تعیین عوامل مشترک و عوامل اختصاصی دخیل در این دو متغیر بود. بر این اساس، تعداد 400 دانشجوی دانشگاه شهید چمران اهواز به‌صورت تصادفی چندمرحله‌ای انتخاب شدند و به پرسشنامه‌های هراس اجتماعی، پرسشنامه حیا، مقیـاس عزت‌نفس، مقیاس خودکنترلی، مقیاس ترس از ارزیابی منفی، مقیاس ترس از ارزیابی مثبت، پرسشنامه کانون توجه، پرسشنامه نشخوار، پرسشنامه کیفیت زندگی و مقیاس بازداری رفتاری بزرگسالان پاسخ دادند. یافته‌های به­دست آمده با استفاده از الگویابی معادلات ساختاری مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها نشان داد در مدل مفروض این پژوهش، متغیر ترس از ارزیابی اعم از منفی و مثبت به­عنوان نقطه مشترک احساس شرم در حیا و اضطراب اجتماعی نقش مهمی دارد. هم­چنین خودکنترلی عامل کلیدی تفاوت حیا و کمرویی می‌باشد و حیا معلول خودکنترلی و کمرویی معلول عدم خودکنترلی می‌باشد. هم­چنین سوگیری‌های شناختی دخیل در اضطراب اجتماعی نظیر سوگیری پردازش پس رویدادی و سوگیری‌های توجهی، با حیا رابطه نشان نداد. کیفیت زندگی پایین و بازداری رفتاری نیز به­عنوان پیامدهای اضطراب اجتماعی با حیا ارتباط معناداری ندارند. نتایج پژوهش حاضر بیانگر این مسئله است که حیا و اضطراب اجتماعی اگرچه هر دو منبعث از احساس شرم هستند و وجوه مشترکی دارند، اما سازه‌های مجزا و متفاوتی هستند و الگوهای پیش بین و نیز  پیشایند و پیامدهای یکسانی ندارند.