شناسایی پیشرانهای کلیدی مؤثر در گردشگری پایدار و تدوین مطلوب-ترین سناریو (مورد پژوهی: شهر تاریخی میبد)
نویسندگان
1 دانشیار جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه یزد، ایران
2 دانشیار، گروه جغرافیا، دانشگاه یزد، د ایران
3 دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه یزد، ایران
doi
چکیده
گردشگری از ابزارهای مهم توسعه در جهان معاصر است. بهگونهای که بسیاری از کشورهای جهان در سیاستها و برنامهریزیهای خود، توجه ویژهای به گردشگری بهعنوان ابزاری مؤثر برای ادامه روند توسعه سیاسی، فرهنگی و اقتصادی دارند. آیندهپژوهی بهعنوان رویکردی نوین در شناخت تحولات آینده مطرح است که در ترسیم آینده گردشگری پایدار نیز میتواند سهم بسزایی داشته باشد. پژوهش حاضر ازلحاظ هدف، کاربردی، ازنظر روش، ترکیبی از روشهای کتابخانهای و پیمایشی و ازنظر ماهیت بر اساس روشهای جدید علم آیندهپژوهی، تحلیلی و اکتشافی است که با بهکارگیری ترکیبی از مدلهای کمی و کیفی، قصد دارد به شناسایی عوامل اصلی و ترسیم آیندههای محتمل و مطلوب در گردشگری پایدار شهر میبد پرداخته و با ارائه سناریوهای ممکن توسعه آتی گردشگری شهر میبد، بر اساس دو شاخص احتمال و مطلوبیت، این سناریوها را اولویتبندی نماید. این پژوهش در سه مرحله شامل تعیین شاخصهای کلیدی از طریق روش دلفی، شناسایی پیشرانهای حیاتی از طریق نرمافزار میک مک و بر پایه روش تحلیل اثرات متقاطع و تدوین سناریوهای مختلف انجامگرفته است. جامعه آماری تحقیق، شامل تعدادی از متخصصان جغرافیا و برنامهریزی شهری و منطقهای، گردشگری و کارشناسان خبره اجرایی استان و شهرستان یزد، بوده است. نتایج پژوهش بیانگر آن است که از میان 14 عامل کلیدی، 5 پیشران حیاتی (جاذبه، تاریخ، اقتصاد، مدیریت و برنامهریزی) بهعنوان عوامل و پیشرانهای کلیدی توسعه صنعت گردشگری شهر میبد محسوب میشود که بر این مبنا پیشرانهای حیاتی در 3 حالت با سه وضعیت تدوینشده و 82 درصد وضعیتها نشان از مطلوبیت گردشگری ایدار داشتند. درنتیجه مطلوبترین سناریوی پیشنهادشده، سناریوی میبد طلایی بوده که مبتنی بر ایجاد مکانات رفاهی و تنوع جاذبههای گردشگری همراه با مدیریت و برنامهریزی مناسب میباشد.
