مقایسة اثربخشی آموزش مدیریت والدین و آموزش فرزندپروی مبتنی بر پذیرش و تعهد بر خودکارآمدی والدینی مادران کودکان دارای مشکلات رفتاری برونی‌سازی‌شده

نویسندگان

1 دکتری روانشناسی، دانشیار گروه کودکان با نیازهای خاص، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دکتری مشاوره خانواده، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 دکتری روانشناسی، استادیار گروه مشاوره، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران (نویسنده مسئول) Email:r.jazayeri@edu.ui.ac.ir

4 دکتری مشاوره، دانشیار گروه مشاوره، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
چکیده

هدف از پژوهش حاضر بررسی و مقایسة اثربخشی آموزش مدیریت والدین و آموزش فرزندپروری مبتنی بر پذیرش و تعهد بر خودکارآمدی والدینی در مادرانِ کودکان با مشکلات رفتاری برونی‌سازی‌شده بود. این پژوهش از نوع نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. جامعة آماری پژوهش شامل مادرانِ کودکان با مشکلات رفتاری برونی‌سازی‌شده در سنین پیش از دبستان در شهرستان نجف‌آباد بود. نمونه‌گیری به­شیوة در دسترس انجام شد. بدین ترتیب 45 نفر از مادران داوطلب پس از بررسی ملاک‌های ورود به پژوهش انتخاب شدند و به‌صورت تصادفی در گروه‌های آزمایش و کنترل گمارش شدند. آموزش مدیریت والدین و آموزش فرزندپروری متنی بر پذیرش و تعهد هر‌یک طی 10 جلسة 90 دقیقه‌ای برای دو گروه آزمایش اجرا شد در حالی که گروه کنترل در لیست انتظار قرار داشت. ابزار پژوهش پرسشنامة خودکارآمدی الدینی دومکا بود . برای تحلیل داده‌ها از تحلیل واریانس اندازه‌گیری‌های مکرر استفاده شد. نتایج نشان داد که هر دو مداخله  در مراحل پس‌آزمون و پیگیری موجب افزایش معنا‌دار خودکارآمدی والدینی در مادران شده‌اند در حالی که نمرات گروه کنترل تغییر معنی‌داری نداشته است. به­علاوه تأثیر آموزش فرزندپروری مبتنی بر پذیرش و تعهد از تأثیر آموزش مدیریت والدبن بالاتر بود  (p<0.01). می‌توان نتیجه گرفت که مداخلات این پژوهش برای مدیریت مشکلات رفتاری برونی‌سازی‌شدة کودکان در سنین پیش از دبستان و افزایش احساس کفایت و رضایت از خود در مادران مؤثر است و از آنها می‌توان در کارگاه‌های آموزشی و مشاورة فرزندپروری استفاده کرد.