تحلیل الگوی توسعه فیزیکی شهرهای نواحی بیابانی با رویکرد آینده نگاری (مطالعه موردی: شهر یزد)

نویسندگان

1 دانشگاه زنجان

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

doi
چکیده

شهرنشینی شتابان شهرها و ظرفیت محدود آن­ها، توجه به سناریو نگاری را در قالب توسعه فیزیکی شهر بیش‌ازپیش ضروری ساخته است. در این راستا تحقیق حاضر با هدف تبیین الگوی توسعه فیزیکی شهر یزد با رویکرد آینده­نگاری در تلاش است که روند توسعه شهر را در مسیر صحیحی هدایت کند. نوع تحقیق حاضر ازنظر هدف کاربردی و ازنظر گردآوری داده­ها، توصیفی- تحلیلی بوده است. در این پژوهش به‌منظور بررسی چگونگی رشد و توسعه فیزیکی شهر یزد از مدل هلدرن و برای بررسی وضعیت­های محتمل توسعه در آینده از رویکرد آینده­نگاری استفاده‌شده است. بدین منظور از نرم­افزار میک مک برای بررسی عملکرد شاخص­ها و برای بیان وضعیت­های محتمل توسعه فیزیکی شهر یزد در افق 1410 اقدام به تحلیل عوامل کلیدی در محیط سناریو ویزارد شده است. نتایج تحقیقات بر اساس محاسبات مدل هلدرن نشان می­دهد که حدود 83/39 درصد رشد شهر یزد در فاصلۀ سال­های 1355 تا 1395 بر اثر رشد افقی و حدود 16/60 درصد مابقی توسعۀ شهر ناشی از رشد جمعیت شهر بوده است. عوامل کلیدی در محیط سناریو ویزارد بیانگر سه نوع سناریو (سناریو قوی:4 سناریو، سناریو ضعیف: 1580 سناریو و سناریو محتمل: 16 سناریو) بوده است. سناریوهای محتمل با 128 حالت دارای سه وضعیت (مطلوب، ایستا و بحرانی) بوده­اند که وضعیت مطلوب با 10 سناریو، محتمل­ترین سناریوی پیش­روی آینده توسعه فیزیکی شهر یزد تشخیص داده‌شده است.