فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

 خیرخواهی و نیکوکاری یکی از مصداق‌های مهم نوع‌دوستی، همکاری و مشارکت تلقی می‌شود. رفتار خیرخواهانه به‌دلیل اهمیت آن در همبستگی و انسجام اجتماعی، تاب‌آوری، اعتماد و همچنین شکل‌گیری و توسعۀ مراکز خیریه اهمیت اساسی دارد. بیشتر تحقیقات در حوزۀ خیرخواهی بر نقش و جایگاه خیریه‌ها متمرکز بوده است. این پژوهش تفاوت رفتار خیرخواهانه را در سطح ملی در سه اجتماع انسانی، روستا، شهر و مرکز استان تحلیل کرده است.پژوهش تحلیل ثانویۀ داده‌های پیمایش ملی گرایش مردم ایران به نیکوکاری است. این پیمایش در سال 1402 و با جامعۀ آماری بیش از 10 هزار نفر در 31 استان کشور انجام شده است. اعتبار تحقیق از نوع اعتبار نظری و صوری است.داده‌ها نشان می‌دهد تفاوت معناداری در رفتار خیرخواهانه وجود دارد. اهالی شهرستان بیش از روستاییان و ساکنان مراکز استان کار داوطلبانۀ خیرخواهانه انجام می‌دهند. یافته‌ها همچنین نشان می‌دهد برخلاف انتظار، فردی‌بودن عمل خیرخواهی در میان روستاییان بیشتر از اهالی شهرستان و مراکز استان‌ها است.براساس نتایج این پژوهش نمی‌توان رویکردهایی را پذیرفت که معتقدند هرچه از اجتماع انسانی با تراکم مادی و اخلاقی کمتر به‌سوی اجتماع انسانی دارای تراکم مادی و اخلاقی بیشتر حرکت کنیم، رفتارهای خیرخواهی فردگراتر، عام‌گراتر، کار داوطلبانۀ کمتر و مناسبات مالی و پولی بیشتر می‌شود. باید از کلیشۀ دوقطبی روستا-شهر برای فهم و تحلیل تفاوت رفتار در حوزۀ خیرخواهی فاصله گرفت.