کانونهای سلامت و تحقق مشارکت مردمی در نظام سلامت شهر تهران
نویسندگان
1 گروه جامعهشناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
doi
10.22059/jrd.2025.396312.668925چکیده
با توجه به اهمیت و ضرورت مشارکت عمومی در نظام سلامت بهمنظور افزایش مطلوبیت دسترسی، اثربخشی و عادلانهبودن سیاستهای آن، مطالعۀ حاضر به تحلیل عملکرد کانونهای مردمی سلامت در نظام سلامت شهر تهران میپردازد.این تحقیق به روش کیفی و مصاحبه با 35 نفر از متولیان امر سلامت و کانونهای مردمی سلامت در شهرداری تهران انجام شده است.یافتهها نشان داد کانونها گرچه بنا به دو الزام مشارکت مردمی در سیاستگذاری نظام سلامت و تقویت سرمایۀ اجتماعی در محلهها شکل گرفتند، اما همچنان بخشی از دستگاه بوروکراتیک شهرداری تهران هستند و مختصات مردمی و محلیبودن درمورد آنها کمتر مشاهده میشود. از حیث عملکردی، روایت عملکرد کانونها، روایتی بر ناکامی آنها در برآوردن انتظارات و رسالت تعیینشده است. گرچه عملکرد آنها در ابتدای شکلگیری در دورۀ مدیریت وقت شهرداری که ایدۀ آن با هدف تبدیل شهرداری به یک نهاد اجتماعی مطرح شد بهتر بود، اما در دورههای بعدی این عملکرد رو به ضعف گذاشت. درنهایت اینکه کانونها از زمان آغاز فعالیت تاکنون با پنج دسته مشکل اقتصادی و مالی، اجتماعی و فرهنگی، مدیریتی و اجرایی، فیزیکی و تجهیزاتی، و حقوقی و قانونی مواجه بودند.با استناد به خوانشهای نظری و پیشینۀ تجربی، یافتههای تحقیق حکایت از نامردمیبودن، ریسک ناپایداری، ناکارآمدی و مشارکت حداقلی در رابطه با وضعیت و عملکرد کانونهای سلامت دارد که این وضعیت مانع تحقق ایدۀ کانونهای سلامت بهعنوان یکی از ابزارهای اجتماعیشدن نظام سلامت در محلهها شده است.
