ریشه‌های اجتماعی تحول مفهوم عشق در شعر ایران بررسی جامعه‌شناختی تحول مفهومی عشق در نه دفتر عاشقانه دهه 80

نویسندگان

1 استادیار پیشین گروه جامعه شناسی دانشگاه علامه طباطبایی

2 استادیار پیشین گروه انسان شناسی دانشگاه تهران

3 استادیار گروه جامعه شناسی دانشگاه آزاد واحد تهران مرکز

4 دانشجوی دکتری جامعه شناسی دانشگاه تهران

doi
10.22059/jsal.2019.262462.665640
چکیده

آیا مفهوم عشق در اشعار شاعران جوان امروز ایران با مفهوم عشق در اشعار شاعران کلاسیک این مرز و بوم تفاوت دارد؟ در این تحقیق، به این پرسش پرداخته شده و کوشش به عمل آمده است تا به تبیین آن پرداخته شود. به دیگر سخن، این تحقیق مواجهه‌ای است ادبی و جامعه‌شناختی با یکی از مهم‌ترین مضامین شعر ایران در ادوار گذشته و امروز. در پژوهشِ حاضر از روش مطالعه اسنادی و تکنیک تحلیل محتوای کیفی برای پاسخ دادن به مسأله تحقیق استفاده کرده‌ایم. جامعه‌ی آماری این پژوهش، 9 کتابِ شعرِ جوانِ دهه 80 بوده است که به روش هدفمند انتخاب شدند. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که مفهوم عشق در شعر کلاسیک و به‌ویژه غزل فارسی و شعر شاعران جوان امروز ایران، تنها لفظی مشترک‌ است و کاربرد مفهوم عشق در هر یک از آن‌ها محتوای متفاوتی را منعکس می‌سازد . هم‌چنین می‌توان گفت که چرخش معنایی مفهوم عشق در شعر شاعران جوان امروز ایران، ناشی از زیست شاعر ایرانی در جهانی مدرن است. انسان مدرن تجربه‌های وجودی مشترک بشری را به‌نحو جدیدی تجربه و تعبیر می‌کند و با آن متناسب با وضع زیستی و اجتماعی خاص خود مواجه می‌شود.