پیش بایست ها، تسهیل کننده ها و موانع مشارکت فعال دانشگاهی دانشجویان در آموزش عالی کشاورزی ایران: مطالعه کیفی
نویسندگان
1 دانش آموخته ی مقطع دکتری آموزش کشاورزی، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، خوزستان، ایران
2 استادیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، خوزستان، ایران
3 استاد مؤسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی، تهران، ایران.
doi
10.22034/emes.2022.526164.2227چکیده
هدف: هدف پژوهش حاضر، شناسایی پیشبایستها، تسهیلکنندهها و موانع مشارکت فعال دانشگاهی دانشجویان در آموزش عالی کشاورزی ایران بود.روش پژوهش: این پژوهش دارای رویکرد کیفی بوده که به روش پدیدارشناسی انجام شد. مشارکتکنندگان در این مطالعه شامل 16 مدیر دانشگاهی و عضو هیئت علمی و 22 دانشجوی سالهای سوم و چهارم مقطع کارشناسی پردیس کشاورزی و منابعطبیعی دانشگاه تهران، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان و دانشکده کشاورزی و منابعطبیعی دانشگاه گنبدکاووس بودند که براساس نمونهگیری مبتنی بر هدف با حداکثر تنوع انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات، مصاحبه عمیق نیمهساختاریافته بود و تحلیل دادهها براساس راهبرد هفتمرحلهای کلایزی انجام شد.یافتهها: تحلیل یادداشتهای حاصل از مصاحبه به شناسایی 182 گزاره مفهومی منجر شد. یافتهها مشتمل بر شش فرامضمون مربوط به پیشبایستهای مشارکت فعال شامل خطمشیگذاری دانشجومحور، امکانات فیزیکی، نظارت و مدیریت کارآمد، ویژگیهای فردی، شهروندی فعال و فرهنگسازی؛ شش فرامضمون مربوط به تسهیلکنندهها شامل سیستم مالی، سیستم اجرایی پویا، عوامل شناختی، نظام ارزیابی، نظام اطلاعات و ارتباطات؛ و پنج فرامضمون مربوط به موانع مشارکت فعال دانشجویان شامل موانع فردی، ساختاری/آموزشی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی طبقهبندی شدند.نتیجهگیری: براساس نتایج، الگوی مبتنی بر پیشبایستها، تسهیلکنندهها و موانع مشارکت فعال دانشجویان در دانشگاه میتواند راهگشای برنامهریزان دانشگاه در جهت جلب مشارکت بیشتر دانشجویان در فعالیتهای دانشگاهی باشد تا از این طریق در جهت فراهمسازی پیشبایستها، افزایش تسهیلکنندهها و رفع موانع موجود گامهای صحیح، سریع، نظاممند و در عین حال بدون شتابزدگی برداشته شود.