فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

خشک شدن رسوبات ریزدانه و رسی در محیط پلایاها موجب ایجاد تنش های انقباضی و تشکیل ترک­ها و بدنبال آن شکل گیری پلیگون­های گلی می­شود. از آنجا که عوامل متعددی همچون میزان رطوبت، میزان دما، نوع کانی‌های رسی، توپوگرافی، میزان شوری آب و آشفتگی زیستی در چگونگی توزیع و تحول مورفومتری این چندوجهی­ها تأثیرگذار است، بنابراین بررسی خصوصیات فراکتال این اشکال می‌تواند روند تغییرات آنها را در واکنش به شرایط محیطی آشکار سازد. مطالعه حاضر با هدف بررسی الگوی آشوب میکرولندفرم­های موجود در بخش غربی پلایای میقان انجام پذیرفته است. بر این اساس از حدود 300 پلیگون رسی در خرداد ماه 1396 از طریق مشاهده میدانی به منظور اعمال مدل ژئوفراکتال، عکسبرداری شد. سپس به کمک نرم افزار AutoCAD، محیط و مساحت هر میکروفرم به دقت اندازه­گیری گردید و ابعاد فراکتالی محیط و مساحت و مقادیر DAp در نرم‌افزار Excel محاسبه شدند. براساس نتایج، الگوی پلیگون­های رسی، سه رده آشوب متوسط، زیاد و خیلی زیاد با مقادیر DAp به میزان 73/1، 91/1 و 08/2 را نشان داد. بنابراین می­توان ادعا کرد از سویی تحولات کوتاه­مدت، باعث آشفتگی پلیگون­های گلی در منطقه گردیده‌است و از سوی دیگر، شدت تغییرات این شکل­ها که احتمالا ناشی از کاهش رطوبت، افزایش غلظت رسوب و تجمع نمک در لبه‌ها و بالاآمدگی حواشی می‌باشد، نسبت به تغییرات مساحت آنها بیشتر بوده است. چنین پدیده ای نشان دهنده هندسه نامتناهی ابعاد فراکتالی محیط پلیگون­های رسی در پلایای میقان می‌باشد.