تحلیل و ارزیابی آسیب پذیری بافت فرسوده و ناپایدار شهر بجنورد در برابر زلزله
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تهران، ایران
2 استاد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تهران، ایران
3 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تهران، ایران
4 استاد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تهران، ایران
doi
چکیده
امروزه در پی تغییرات سریع شهرها، بخشی از بافتهای شهری به علت فرسودگی و ناکارآمدی نتوانستهاند ارتباطی مناسب با محیط خود و خدماتدهی به بهرهبرداران برقرار کنند. بهعنوان قلمرو موردپژوهش بافت فرسوده شهر بجنورد بهاینعلت که بخش قابلتوجهی از مشکلات شهر بجنورد در این بافت نمود عینی یافته است و به دلیل گستردگی بیشازحد بافت فرسوده و روند فرسودگی شدید در آن موردپژوهش قرار گرفت. این پژوهش از نظر روش مطالعه، توصیفی - تحلیلی و ماهیت آن از نظر هدف نظری - کاربردی است. در تحقیق حاضر به منظور جمعآوری دادهها، تجزیهوتحلیل و پردازش اطلاعات از سه روش میدانی، کتابخانهای و نرمافزارها و مدلهای کاربردی استفاده شده است. جهت تجزیهوتحلیل دادهها، با توجه به ضریب و تأثیر متفاوت همجواری هر یک از معیارها در آسیبپذیری از روش وزن دهی چند متغیره AHP- Fuzzy برای تعیین مراتب وزنی استفاده شده است. سپس اصول و معیارهای همجواری مد نظر استخراج و شناسایی میشود، و با استفاده از نرمافزار ARC GIS10.4.1 نقشههای همجواری تهیه گردید. در ادامه نقشههای وزندار شده به دلیل اینکه فاقد توابع فازی و حریم استاندارد خطرپذیری هستند، جهت افزودن این توابع و فواصل خطرپذیری از منطق فازی (fuzzy Membership) استفاده شد، در نهایت در با استفاده از ابزار Fuzzy overly با گامای 9/0 نقشه خطرپذیری بافت فرسوده شهری بجنورد تهیه شد. نتایج نشان میدهد که گستره معدودی از بافت فرسوده شهر بجنورد وجود دارد که کمترین آسیب را دارا است، اما بیشترین آسیبپذیری را مرکز بافت به سمت غرب شهر بجنورد بخصوص حاشیهی غربی آن دارا است. همچنین وضعیت کلی خطرپذیری شاخصهای کالبدی نشان دهنده آن است که تمام بافت فرسوده شهر بجنورد خطرپذیری متوسط به بالا را دارا است.