تحلیل مورفومتریک تپه های ماسه ای و سرعت جابجایی آن ها در دشت سیستان
نویسندگان
1 دانشیار ژئومورفولوژی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
2 دانشیار ژئومورفولوژی، دانشگاه زابل، ایران
3 دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
4 استاد ژئومورفولوژی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
doi
چکیده
ویژگیهای دشت سیستان از قبیل رسوبگذاری رودخانهها، وزش بادهای فرساینده به ویژه بادهای 120 روزه و خشکسالیهای 20 سال اخیر، زمینه فرسایش بادی را فراهم کرده است. یکی از نمادهای عینی فرسایش بادی، جابجایی ماسههاست. به دلیل مسکونی بودن محدوده جابجایی ماسهها، تحلیل مورفومتریک و میزان جابجایی تپههای ماسهای در ایجاد مخاطرات از اهداف این پژوهش است. جهت بررسی نقش پارامترهای مورفومتریک برخانها در میزان جابجاییشان، از 10 برخان تشکیل شده در دو کانون فرسایش بادی، 7 برخان انتخاب شد و در مدت وزش بادهای 120 روزه، میزان جابجاییشان رصد شده و ثبت گردید. سپس با تحلیل رگرسیونی بین طول، عرض، ارتفاع و مساحت برخانها و میزان جابجاییشان توسط نرم افزار SPSS مشخص شد که فقط بین طول برخانها با میزان جابجاییشان، رابطه معکوس برقرار بوده و بین سایر پارامترها و جابجایی برخانها رابطه معنیداری وجود ندارد. که دلیل آن میتواند شکلگیری برخانها در محدوده اراضی روستایی و نقش عوارض سطح زمین در میزان سرعت باد، مقدار تولید ماسه و در پی آن در میزان جابجایی برخانها باشد.
