آفرینشگری: سیستمی برای ارزش آفرینی سازمانی

نویسندگان

1 گروه توسعه کارآفرینی دانشکده کارآفرینی دانشگاه تهران ایران

2 گروه کارآفرینی سازمانی دانشکده کارآفرینی دانشگاه تهران ایران

3 گروه توسعه کارآفرینی دانشکده کارآفرینی دانشگاه تهران ایران

doi
10.22059/jed.2025.397772.654546
چکیده

هدف: کارآفرینی سازمانی یکی از انواع کارآفرینی های شرکتی معطوف به ابعاد کارآفرینی درون سازمانی و کارآفرینی راهبردی بوده و برای بروز نوآوری در راهبرد های عملکردی و کارکردی سازمانی، امری حیاتی و ضروری است. با تمرکز بر مفهوم سازی کارآفرینی برپایه ارزش آفرینی، آفرینشگری سیستمی فنی اجتماعی است که طراحی و پیاده سازی آن در درون هر سازمانی باعث ارزش آفرینی و در نهایت کارآفرینی سازمانی خواهد گردید. مهمترین ویژگی پدیده آفرینشگری، اتخاذ رویکرد سیستمی و فرض سیستم باز در تعادل پویای اقتصادی مکتب اتریش بعنوان اصلی ترین مکتب اقتصادی پشتیبانی کننده کارآفرینی در تمرکز برای اذهان ارزش آفرین افراد خلاق و نوآور دارد. در این راستا و در ادبیات کارآفرینی، گفتمان نوظهوری بنام آفرینشگری شکل گرفته که پژوهشگران با اتخاذ رویکرد سیستمی در روش مطالعه پژوهشی پدیده آفرینشگری، بدنبال بکارگیری این مفهوم در ارائه راه حل های پژوهشی و عملیاتی برای توسعه ارزش آفرینی سازمانی بوده اند. ترسیم چیستی آفرینشگری و چگونگی فرآیند آفرینشگری برای عموم ذینفعان در یک سازمان، رمز گشایی از توان بالقوه آن سازمان در تحصل اهداف نوآوری برای کارآفرینی سازمانی خواهد بود.روش: بر پایه فقدان توسعه مفهومی پدیده آفرینشگری در ادبیات کارآفرینی و مخصوصا گفتمان کارآفرینی سازمانی، این پژوهش ضمن مرور اسناد مرتبط با آفرینشگری سازمانی از ادبیات پژوهش کارآفرینی، مدیریت اطلاعات و فناوری و مدیریت سازمان، با اتخاذ رویکرد مطالعاتی بین رشته ای، به طور مضاعف نسبت به مرور ادبیات پارادایم سیستم ها به منظور شناسایی اصول و ویژگی های ذکر شده برای سیستم های فنی- اجتماعی نموده است. در این راستا؛ مقاله با اتخاذ رویکرد مطالعه کیفی و مفهومی برای توسعه مفهوم آفرینشگری سازمانی، با روش پژوهشی فراترکیب اسنادی مبادرت به مرور 23 مقاله مرتبط نموده و با استخراج کدهای تحلیلی برای مفهوم آفرینشگری سازمانی در قالب پلتفرم و سیستم های فنی- اجتماعی به یافته های پژوهشی خود نایل گردیده است.یافته ‌ها: مقاله ضمن دستیابی به یک چارچوب تحلیلی سیستمی برای شناسایی اجزاء، اصول و ویژگی های سیستم های فنی اجتماعی، مبادرت به مقایسه تحلیلی متون اسنادی برآمده از ادبیات مدیریت سازمان، مدیریت فناوری اطلاعات و کارآفرینی برای تبیین و بررسی مفهوم سیستمی پدیده آفرینشگری، نموده است. یافته های این پژوهش، علاوه بر استحصال چارچوب تحلیلی روش شناسی مهندسی سیستم برای سیستم های فنی -اجتماعی مطروح در علوم انسانی؛ اشاره به چارچوب توسعه مفهومی پدیده آفرینشگری سازمانی و بازمفهوم پردازی سازه آفرینشگری سازمانی دارد.نتیجه: در نهایت این مطالعه مفهوم آفرینشگری سازمانی در چارچوب مطرح شده را "معطوف به یک سیستم فنی و اجتماعی دارد که با پیکر بندی های متکثر از عناصر سه گانه فنی، فرآیندی و انسانی، در قالب معماری سیستم منجر به ترکیبات نوظهوری از روابط ابزار-اهداف به مثابه نوآوری های ترکیبی با پشتیبانی عوامل نهادی و توانمند ساز انسانی می داند، در حالیکه از آنها به عنوان ارزش یاد می شود.