قابلیت شکل گیری و ثبت حافظه جمعی در روند پاکسازی نقاشی های دیواری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مرمت آثار فرهنگی و تاریخی دانشگاه هنر تهران

2 دانشیار دانشگده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی دانشگاه شیراز

3 دانشیار دانشکده حفاظت و مرمت، گروه آموزشی مرمت اشیا فرهنگی تاریخی، دانشگاه هنر تهران

doi
چکیده

حافظه جمعی شامل چهار مرحله شکل گیری، ثبت، تداعی و انتقال است. نقش نقاشی­های دیواری­ به عنوان دلالت هویتی بسیاری از بناهای تاریخی، در دو مرحله اول از اهمیت بیشتری برخوردار است. تحقیق حاضر با هدف بررسی دو مرحله قابلیت شکل گیری و ثبت حافظه جمعی در بنای تاریخی ارگ کریم خان در شیراز انجام شد. سؤال اصلی پژوهش این است که تاثیرات متقابل پاکسازی نقاشی­های دیواری تاریخی و قابلیت شکل­گیری و ثبت حافظه جمعی چگونه است؟ روش پژوهش ترکیبی (کیفی-کمی) است و جمع­آوری اطلاعات در دو مرحله مطالعات کتابخانه­ای و مطالعات میدانی صورت پذیرفته است. داده­ﻫﺎ از طریق آزمون تحلیل واریانس چند متغیری مانوا(Manova)، ﻣﻮرد ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻗﺮار گرفتند. نتایج تجزیه و تحلیل داده­ها نشان می­دهند که توجه به ابعاد مختلف پاکسازی در قالب توجه به هماهنگی و یکپارچگی نقاشی­ها، ارزش­های تاریخی، الحاقات و لایه برداری­ها، قدمت و اصالت نقاشی­ها، ارزش­های زیبایی­شناختی، نمادها و نشانه­های تاریخی، زنگار یا پاتین، دوره­های تاریخی مختلف نقاشی­های دیواری، میزان اتصلات قوی باگذشته و میزان حفظ هویت و اصالت نقاشی دیواری و ایجاد بستری مناسب جهت استمرار در بازدید از نقاشی­های دیواری و عکس برداری از نقاشی­های دیواری، قابلیت شکل­گیری و ثبت حافظه جمعی نسبت به یک نقاشی دیواری را تقویت می­کند.