فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی و وزن­دهی مضمون­ها و زیرمضمون­های سنجش کلاسی عادلانه انجام شد.روش پژوهش: برای دستیابی به این هدف، ابتدا یک مطالعۀ کیفی به روش پدیدارشناسی تفسیری انجام شد. برای جمع آوری داده ها از مصاحبۀ نیمه ساختاریافته استفاده شد. با استفاده از نمونه گیری ملاکی، پس از انجام 29 مصاحبۀ انفرادی، یک مصاحبۀ گروهی و یک گروه کانونی با دانشجویانی که حداقل دو ترم تجربۀ موردِ سنجش عملکرد واقع شدن در دانشگاه تهران داشتند، اشباع موضوعی استقرایی به­دست آمد. برای وزن­دهی به این مضمون­ها از روش فرآیند تحلیل سلسله­مراتبی فازی استفاده شد. داده های این مرحله با استفاده از پرسشنامۀ مقایسۀ زوجی که شامل 53 مقایسه بود از یک نمونۀ نُه نفری از متخصصان حوزۀ سنجش جمع­آوری شد. یافته‌ها: تحلیل ادراک دانشجویان با استفاده از روش ریکور و در سه مرحلۀ ساده‌خوانی، تحلیل ساختاری و درک جامع انجام شد. استخراج واحدهای معنایی به شناسایی 20 زیرمضمون منجر شد که در 5 مضمونِ اصلی «عدالت آموزشی»، «عدالت رویه­ای»، «ماهیت سنجش»، «عدالت تعاملی» و «عدالت در آزمون کتبی» دسته‌بندی شد. نتایج حاصل از تحلیل سلسه‌مراتبی فازی نشان داد که در بین 5 مضمون اصلی، «عدالت آموزشی» با وزن 318/0 در جایگاه اول قرار داشت و بعد از آن به­ترتیب مضمون­های «عدالت رویه­ای»، «ماهیت سنجش»، «عدالت تعاملی» و «عدالت در آزمون کتبی» قرار داشتند. وزن­های نهایی زیرمضمون­ها از ضرب وزن مضمون­های اصلی در وزن نسبی زیرمضمون­ها به­دست­آمد؛ بر­ این­ اساس زیرمضمون «کیفیت تدریس» با وزن 22/0 در جایگاه اول و زیرمضمون­های «عدالت اطلاعاتی» و «حرفه­ای­گری در تدریس»  به ترتیب با وزن­های 11/0 و 09/0 در جایگاه­های بعدی قرار گرفتند.نتیجه‌گیری: ادراک دانشجویان از عدالت در سنجش، ترکیبی از مفاهیم نظریه­های اندازه­گیری و عدالت سازمانی است و وزن بالای مضمون «عدالت آموزشی» در بین مضمون­ها و زیر­مضمون ِکیفیت تدریس این مضمون در بین تمام زیرمضمون­های به­دست آمده نشان داد که نقض عدالت آموزشی در بُعد کیفیت تدریس به درک ناعادلانۀ سنجش منجر خواهد شد و در مقابل اگر افراد احساس کنند تدریس استاد از کیفیت مطلوبی برخوردار است و رویه‌های مورداستفاده برای تخصیص نتایج عادلانه است حتی اگر برای آن‌ها مطلوب نباشد، نتایج را می‌پذیرند و آن‌ را عادلانه‌تر درک می­کنند.