مطالعۀ تجربۀ زیستۀ شهروندان از کنترل اجتماعی در مگامالهای شهر تبریز
نویسندگان
1 کارشناس ارشد جامعهشناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 گروه علوم اجتماعی و عضو گروه مطالعات زنان و خانواده موسسه تحقیقات اجتماعی دانشگاه تبریز، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
3 گروه جامعهشناسی، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
doi
10.22059/jrd.2025.396207.668924چکیده
امروزه مگامالها یکی از مراکز تأثیرگذار بر زندگی شهروندان بهشمار میروند که در کنار ایجاد فضای شاد و مفرح با اعمال سیاستهای متنوع در پی دستیابی به اهداف تجاری و مصرفی خود هستند. مقالۀ پیشرو به ابعاد مختلف کنترل اجتماعی در این مراکز پرداخته که سیاستهای مذکور از خلال آن پیریزی و دنبال میشوند.روش تحقیق، کیفی و از نوع پدیدارشناسی است و 31 مصاحبه در شهر تبریز در چهار مرکز بزرگ تجاری اطلس، لاله پارک، ستارهباران و ایپک پالاس در نیمۀ اول سال 1403 انجام شده است. شیوۀ نمونهگیری هدفمند است. فرایند انجام مصاحبهها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت و سپس نتایج به روش کدگذاری سهمرحلهای (باز، محوری و انتخابی) تجزیه و تحلیل شدند.یافتهها در دو مقولۀ کلی کنترل جمعی در مگامالها شامل کدهای محوری کنترل ارتباطات اجتماعی، کنترل مصرف و کنترل تردد و کنترل فردی در مگامالها شامل کدهای محوری کنترل پوشش، کنترل رفتار و جهتدهی به سلایق افراد دستهبندی و مشخص شد سیاستهای کنترل اجتماعی که این مراکز اعمال میکنند تأثیرات مثبت و منفی فراوانی بر اقشار مختلف جامعه دارد.با درنظرگرفتن اهداف تجاری و مصرفی مگامالها باید نسبت به پیامدهای سوء هدایت شهروندان به مکانهای سرپوشیده تحت لوای ایدئولوژی سرمایهداری هشیار بود و روند مذکور را بهجد مورد بازبینی علمی و اصولی قرار داد.
