ارزیابی ژنوتیپ‎های یولاف زراعی (Avena sativa L.) با استفاده از شاخص‎های تحمل خشکی

نویسندگان

1 فارغ‏التحصیل کارشناسی ارشد اصلاح نباتات پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه

2 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات و گروه پژوهشی بیوتکنولوژی مقاومت به خشکی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی کرمانشاه

3 دانشجوی دکتری اصلاح نباتات پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه.

doi
10.22077/escs.2016.237
چکیده

یولاف به‌عنوان یکی از غلاتی که در اغلب نقاط دنیا کشت می‎گردد، دارای خواص غذایی و دارویی بسیاری است و این ظرفیت را دارد که در ایران نیز به‌طور اقتصادی کشت‌وکار شود، اما همانند بسیاری دیگر از محصولات زراعی تنش خشکی می‎تواند ازجمله موانع توسعه و تولید مطلوب آن باشد. لذا به­منظور مطالعه­ی تحمل خشکی 25 ژنوتیپ یولاف، مطالعه­ای در سال زراعی 92-1391 در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با 3 تکرار در شرایط تنش خشکی و نرمال رطوبتی در مزرعه­ی تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه انجام شد. بر اساس عملکرد دانه در شرایط بدون تنش و دارای تنش خشکی، 14 شاخص مختلف تحمل و حساسیت به خشکی محاسبه شد. نتایج حاکی از وجود همبستگی معنی‎دار مثبت و بالایی بین MP، GMP، STI، YI، HAM، K1STI وK2STIبا عملکرد دانه در هر دو شرایط بود که نشان‌دهنده‌ی مناسب بودن آن‎ها برای غربال‎گری ژنوتیپ‎های متحمل به خشکی است. بر اساس تمامی محاسبات و تجزیه‎های آماری انجام شده ازجمله شاخص‎ها، روش رتبه‎بندی، تجزیه به مؤلفه‎های اصلی، بای‎پلات و تجزیه خوشه‎ای، ژنوتیپ‎هایUfrgs948886 وEuro به‌عنوان ژنوتیپ‎های با عملکرد بالا تحت هر دو شرایط دارای تنش و بدون تنش خشکی شناسایی شدند.