جغرافیای رقابت بر سر منابع آب و خاک؛ (مطالعه موردی: رقابت بر سر منابع آب استان چهارمحال و بختیاری و قاچاق خاکهای مرغوب ایران)
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 استادیار جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران ، تهران، ایران
doi
10.29252/grd.2018.1480چکیده
این مقاله به روش توصیفی- تحلیلی در پی یافتن پاسخ این مسئله است که با توجه به کمبود منابع آبهای سطحی و توزیع نامتناسب این منابع در سطح کشور و نیز در معرض خطر قرار گرفتن خاکهای مرغوب کشور توسط عواملی چون فرسایش خاک و نیز بحث مربوط به قاچاق خاک؛ چه عواملی زمینه بروز کشمکش و رقابت بر سر منابع آب و خاک در ایران را بوجود آورده و این کشمکش و رقابت بر سر منابع چه پیامدهایی را به دنبال داشته است.با توجه به نتایج این تحقیق، صرفنظر از مؤلفههای کمبود و نیاز که عامل اصلی بروز رقابت و کشمکش بر سر منابع آبی در داخل ایران شدهاست، سوء مدیریت، ناکارآمدی الگوی مصرف و توسعههای کمیمحور، ناشیانه و بدون مطالعه دقیق در قالب طرحهای انتقال آب از استانهای بالادست به استانهای پاییندست، زمینهساز رقابت و کشمکش بر سر منابع آبی در کشور شدهاند. منابع خاک کشور نیز همگام با منابع آب در معرض تهدید و نابودی قرار گرفتهاند. در کنار فرسایش میلیونها تن خاک در سال، خاکهای کشاورزی در صدها نقطه از کشور در معرض آلودگی توسط آلایندههایی چون سموم کشاورزی، فلزات سمی و فاضلابها قرار گرفتهاند. معضل دیگری که امنیت کشاورزی ایران را تهدید میکند، قاچاق خاکهای مرغوب کشور به کشورهای حاشیه خلیج فارس است که بهدلیل کم توجهی مسئولین و نبود یک نظارت قوی و یک سازماندهی مؤثر برای مبارزه با آن، همچنان ادامه دارد.