آسیب‌شناسی زیست‌بوم نوآوری استان زنجان بر اساس تحلیل چالش‌های شرکت‌های دانش‌بنیان‌ مستقر در پارک‌های علم‌وفناوری

نویسندگان

1 نویسنده مسئول: استادیار، گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

2 استادیار، گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

doi
10.22034/sep.2025.2065805.1353
چکیده

این پژوهش با شناسایی سیستماتیک چالش‌های کلیدی شرکت‌های دانش‌بنیان، تصویری جامع از وضع موجود و مطلوب در سه سطح شرکت‌ها، پارک‌ها و بازیگران زیست‌بوم نوآوری ایجاد شده و با تحلیل شکاف، راهکارهای لازم برای تقویت زیست‌بوم نوآوری پیشنهاد گردید. بدین منظور، پرسشنامه ساختاریافته بر مبنای 40 چالش کلیدی شرکت‌های دانش‌بنیان طراحی و به‌صورت تصادفی میان 58 شرکت مستقر در پارک‌های علم‌وفناوری استان زنجان توزیع شد. نظرات مدیران درباره «میزان رضایت از وضع موجود» و «اهمیت چالش‌ها در موفقیت آنان» دریافت و تحلیل شد. با اجرای آزمون ، اختلاف معنادار بین وضع موجود و مطلوب در هر سه سطح تأیید گردید. تحلیل عمیق‌تر نشان داد که مدیران شرکت‌ها در خودارزیابی توانمندی‌ها دچار بیش‌برآورد بوده و بیش از 85% آنان معتقدند میانگین عملکرد شرکت‌ها بیش از 70 % است. عملکرد فعلی پارک‌ها کمتر از 55% و عملکرد سایر بازیگران زیست‌بوم پایین‌تر از 34% ارزیابی گردید. عمده مدیران شرکت‌ها دلایل شکست خود را بیرونی می‌دانند. آنان چالش‌های اصلی پارک‌ها را کمبود تسهیلات، ضعف زیرساخت‌ها و چالش‌های اصلی بازیگران زیست‌بوم را مبهم بودن نقش سازمان‌های متولی (78% نارضایتی) و عدم‌حمایت آن‌ها (74% نارضایتی) می‌دانند. در پایان (1) ارتقای سطح آگاهی و توانمندی‌های نوآورانه شرکت‌ها، (2) بهبود زیرساخت‌ها و کیفیت راهبری پارک‌ها و (3) شفاف‌سازی نقش بازیگران مختلف و سازوکارهای هماهنگی بین آنان توصیه می‌گردد. این نتایج می‌تواند به بهبود کیفیت سیاست‌گذاری‌ها و تقویت شرکت‌های دانش‌بنیان کمک نماید.